X
تبلیغات
HSE و بهداشت حرفه ای یزد - ارزیابی پوسچر (وضعیت بدن) به روش های OWAS و RULA
HSE و بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی یزد( The Yazd Occupational Safety and Health&HSE)
ارزیابی پوسچر (وضعیت بدن) به روش های  OWAS و RULA
 
بطورکلی برای ارزیابی پوسچرها از روش های کدگذاری استفاده می کنند که OWAS و RULA پرکاربرد تـرین آنها هستند کد گذاری تکنیک OWAS برای اعضای بالا تنه( Upper Limb) بسیار کلی میباشد و این در حـالی اسـت کـه عمده اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مرتبط با کار از جمله صدمات ناشی از تروماهای تجمعـی  (CTDs) و آسـیب های ناشی از  حرکات تکراری( RMIs) عموما در اعضای بالا تنه مخصوصا در مـچ  (Wrist) شـانه  (Shoulder) و کمر (Low Back) رخ میدهد .

 
 
ارزیابی پوسچر به روش RULA

 

امروزه روند رو به رشد تكنولوژی وفن آوری مخـصوصا در كـشورهای در حـال گـسترش واحـدهای تولیـدی و همچنین ارائه خدمات ماشینی باعث ارتقاء سطح كیفی كار و محصولات شده اسـت . در عـین حـال در انجـام ایـن فعالیت بلااجبار عوامل زیان آوری وجود دارد كـه بـر سـلامتی نیـروی كـار اثر گذاشـته وسـلامتی او را تهدیـد مـی كنــد . از جملــه عوامــل زیــان آور وجــود ریــسك فــاكتور هــایی اســت كــه باعــث بیماریهــای اســكلتی - عــضلانی میگردد و هر ساله هزینه هنگفتی را بر صاحبان صنایع و اقتـصاد كـشورها تحمیـل مـی كند بـه طـوری كـه هزینـه مستقیم بیماری اسكلتی - عضلانی در آمریكا در سال 1997 ، 20 بیلیون دلار گزارش شده است .

 در طول انجام یک فرآیند کاری استاتیک توسط افراد، آنها مجبور هستند بدن خود را در وضعیت های خاصی قرار دهند که  این نگهداشتن بدن در وضعیت خاص ، پوسچر (POSTURE) نامیده می شود  .پوسچر ها از لحاظ ارگونومیکی می توانند مطلوب و یا نامطلوب باشند. هـدف ما از بررسـی این پوسچر ها تحلیل دقیق ریسك فاكتورهایی است كه در هنگام كار كـردن بوجـود مـی آیـد كـه یـا بـه طـور مجـزا باعـث آسیب به دستگاه اسكلتی - عضلانی می گردد و یا باعث تشدید عوارض میشود .

 بطورکلی برای ارزیابی پوسچرها از روش های کدگذاری استفاده می کنند که OWAS و RULA پرکاربرد تـرین آنها هستند کد گذاری تکنیک OWAS برای اعضای بالا تنه( Upper Limb) بسیار کلی میباشد و این در حـالی اسـت کـه عمده اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مرتبط با کار از جمله صدمات ناشی از تروماهای تجمعـی  (CTDs) و آسـیب های ناشی از  حرکات تکراری( RMIs) عموما در اعضای بالا تنه مخصوصا در مـچ  (Wrist) شـانه  (Shoulder) و کمر (Low Back) رخ میدهد .

 در واقع تکنیک OWAS در پیشگیری از برخی اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مربوط بـه اعـضای بالاتنـه ازجمله مچ کارایی لازم را ندارد و این موضوع در هنگام بررسی داده ها و ارائه راه کارهای اصلاحی مشهود میشود  بدین منظور تکنیک RULA معرفی گردید . این تکنیک توسط  McAtamneyو Corlett  در سال1993 معرفی گردید . واژه RULA   مخفف Rapid Upper Limb Assesment بوده و به معنای ارزیابی سریع اعضای بالا تنه میباشد.

 در این روش برای آنالیز پوسچرهای کاری هر بخش اصلی بدن بر اساس میزان جابجایی از وضعیت طبیعی اش ارزیابی میگردد بدین ترتیب که مطابق با افزایش میزان انحراف آن بخش از وضعیت طبیعی اش عـددی بـه عنـوان کد پوسچر به آن اختصاص می یابد . پس از ترکیب کدهای بدست آمده برای بخـش هـای مختلـف بـدن و بـرآورد نیروهای خارجی و ماهیچه ای از طریق جداول مربوطه مقدار کد نهایی که بیان کننـده شـدت مخـاطره پوسـچر و سطح اضطراری بودن اصلاحات میباشد تعیین میگردد . این روش شامل 5 شکل است و در آن اعضای بدن به دو گروه ) A شامل مچ ، بازو ، ساعد ) و گروه ) B شامل گردن، تنه و پاها ) تقسیم بندی میشوند . بطـور کلـی بـرای گروه A واژه Upper Limb و برای گروه B واژه ی Whole Body بکار برده میشود .

 

اجرای روش رولا دارای سه مرحله است :

مرحله اول : ثبت وضعیت انجام كار .

مر حله دوم سیستم امتیاز دهی .

مرحله سوم مشخص كردن سطوح اقدامات( Action Level ) می باشد .

امروزه روند رو به رشد تكنولوژی وفن آوری مخـصوصا در كـشورهای در حـال گـسترش واحـدهای تولیـدی و همچنین ارائه خدمات ماشینی باعث ارتقاء سطح كیفی كار و محصولات شده اسـت . در عـین حـال در انجـام ایـن فعالیت بلااجبار عوامل زیان آوری وجود دارد كـه بـر سـلامتی نیـروی كـار اثر گذاشـته وسـلامتی او را تهدیـد مـی كنــد . از جملــه عوامــل زیــان آور وجــود ریــسك فــاكتور هــایی اســت كــه باعــث بیماریهــای اســكلتی - عــضلانی میگردد و هر ساله هزینه هنگفتی را بر صاحبان صنایع و اقتـصاد كـشورها تحمیـل مـی كند بـه طـوری كـه هزینـه مستقیم بیماری اسكلتی - عضلانی در آمریكا در سال 1997 ، 20 بیلیون دلار گزارش شده است .

در طول انجام یک فرآیند کاری استاتیک توسط افراد، آنها مجبور هستند بدن خود را در وضعیت های خاصی قرار دهند که این نگهداشتن بدن در وضعیت خاص ، پوسچر (POSTURE) نامیده می شود .پوسچر ها از لحاظ ارگونومیکی می توانند مطلوب و یا نامطلوب باشند. هـدف ما از بررسـی این پوسچر ها تحلیل دقیق ریسك فاكتورهایی است كه در هنگام كار كـردن بوجـود مـی آیـد كـه یـا بـه طـور مجـزا باعـث آسیب به دستگاه اسكلتی - عضلانی می گردد و یا باعث تشدید عوارض میشود .

بطورکلی برای ارزیابی پوسچرها از روش های کدگذاری استفاده می کنند که OWAS و RULA پرکاربرد تـرین آنها هستند کد گذاری تکنیک OWAS برای اعضای بالا تنه( Upper Limb) بسیار کلی میباشد و این در حـالی اسـت کـه عمده اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مرتبط با کار از جمله صدمات ناشی از تروماهای تجمعـی (CTDs) و آسـیب های ناشی از حرکات تکراری( RMIs) عموما در اعضای بالا تنه مخصوصا در مـچ (Wrist) شـانه (Shoulder) و کمر (Low Back) رخ میدهد .

در واقع تکنیک OWAS در پیشگیری از برخی اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مربوط بـه اعـضای بالاتنـه ازجمله مچ کارایی لازم را ندارد و این موضوع در هنگام بررسی داده ها و ارائه راه کارهای اصلاحی مشهود میشود بدین منظور تکنیک RULA معرفی گردید . این تکنیک توسط McAtamneyو Corlett در سال1993 معرفی گردید . واژه RULA مخفف Rapid Upper Limb Assesment بوده و به معنای ارزیابی سریع اعضای بالا تنه میباشد.

در این روش برای آنالیز پوسچرهای کاری هر بخش اصلی بدن بر اساس میزان جابجایی از وضعیت طبیعی اش ارزیابی میگردد بدین ترتیب که مطابق با افزایش میزان انحراف آن بخش از وضعیت طبیعی اش عـددی بـه عنـوان کد پوسچر به آن اختصاص می یابد . پس از ترکیب کدهای بدست آمده برای بخـش هـای مختلـف بـدن و بـرآورد نیروهای خارجی و ماهیچه ای از طریق جداول مربوطه مقدار کد نهایی که بیان کننـده شـدت مخـاطره پوسـچر و سطح اضطراری بودن اصلاحات میباشد تعیین میگردد . این روش شامل 5 شکل است و در آن اعضای بدن به دو گروه ) A شامل مچ ، بازو ، ساعد ) و گروه ) B شامل گردن، تنه و پاها ) تقسیم بندی میشوند . بطـور کلـی بـرای گروه A واژه Upper Limb و برای گروه B واژه ی Whole Body بکار برده میشود .

اجرای روش رولا دارای سه مرحله است :

مرحله اول : ثبت وضعیت انجام كار .

مر حله دوم سیستم امتیاز دهی .

مرحله سوم مشخص كردن سطوح اقدامات( Action Level ) می باشد .

مرحله اول :ثبت وضعیت انجام کار

ارزیابی از وضعیت انجام كار به وسیله مشاهده مستقیم وظایف فرد مورد بررسی در طی چندین سیكل كاری شروع می شود . ارزیابی و ثبت نمره از هر پوسـچر در طـی سـیكل كـاری طبق روش رولا سریع انجام می شو د . در این روش نیمه راست یا نیمه چپ جداگانه ارزیابی می شود و همچنین میتوان بعد از مشاهده و ثبت با فیلم برداری نیمه دیگر بدن را مورد ارزیابی قرار داد.

ملاحظاتی كه باید در اجرای روش رولا به آن توجه شود

1. ثبت مشاهدات بصورت مستقیم ( ناظر به فرد ) در طی زمان مشخص شده باشد

2. مدت زمان نمونه برداری 30- 40 دقیقه با وقفه های30 ثانیه ای است.

3. هنگام ثبت مشاهدات باید فرد 15 دقیقه قبل شروع به كار كرده باشد .

4. آموزش و تمرین قبل از شروع روش رولا اهمیت بسزائی دارد 

5. شناسائی و شناخت كامل روند فرآیند جهت دستیابی به ارتباط بین مشاهدات وضعیت بدن در حین كار مهم است 

6. چنانچه كاری از چند وظیفه تشكیل شده باشد وظیفه ای باید ارزیابی شود كه بیشترین تكرار دارد. 

7. در روش رولا درصد زمانی محاسبه نمی شود ملاك عمل تكرار كار است

8. ابتدا باید مطالعات اولیه به صورت تصادفی بین گروه شغلی اجرا گردد. ( pilot study ) 

مرحله دوم:سیستم امتیاز دهی

سیستم امتیازدهی در روش RULA از 6 گام مشخص ، نشان داده شده در شکل 1 پیروی می کند. ( در ادامه این گام هاشرح داده خواهد شد. ) به منظور بوجود آمدن یك روش ارزیابی سـریع ، همانطورکه در قبل هم اشاره شده است ، اعـضای بـدن بـه دوگـروه B,A طبقه بندی می شوند . گروه A شامل اعضای بازو،ساعد، مچ و گروه B اعضای گردن، تنه و پا می باشند.محدوده حرکتی هر عضو بر اساس زاویه حركتی ( گستره حركتی ) نمره گذاری میگردد. مثلا نمره یك بیانگر میزان حركت عضو یـا وضعیت انجام كار آن عضو در حداقل ریسك است. با افزایش نمره وضعیت انجام كار عضو درشـرایط نامـساعد قـرار گرفته و باعث افزایش ریسك است.

گام 1: کاربر بـا اسـتفاده از دامنه زوایای نشان داده شده در شکل2-A می تواند کد پوسچر هـای گروه A شامل بـازو (Upper Arm ) - سـاعد (Lower Arm) - مچ (Wrist) و پیچش مچ(Wrist Twist) را بدست آورد و در محل های مشخص شده در شکل 1 قرار دهد. سپس باید همین فرآیند را برای بدست آوردن کد پوسچر های گروهB شامل گردن (Neck) ، تنـه (Trunk) و پاهـا(legs) تکـرار کند با این تفاوت که باید از شکل 2-b استفاده کند.

گام 2: در این مرحله با داشتن کد پوسچر های گروه A و قرار دادن آنها در جدول 3-A ،از تلاقی این کد پوسچر ها با هم ، امتیاز اندام های گروه A بدست می آید که باید این امتیاز را در قسمت مربوط به آن در شکل 1 قرار داد . به همین ترتیب با قرار دادن کد پوسچر های گروهB در جدول 3-B ، امتیاز اندام های گروهB بدست می آید که باید در قسمت مربوط به آن در شکل 1 قرار داد.

گام 3: امتیاز نیرو یا فشار(Force) باید برآورد شود که با استفاده از جدول نمره های نیرو یافشار(Force or Load Score)(جدول 4)انجام می گیرد.این امتیاز در قسمت مربوطه در شکل 1 قرارمی گیرد که برای گروه هایB,A یکسان است.

جدول شماره4

چنانچه کار به صورت استاتیک باشد: مثلا باری برای بیش از یک دقیقه در دست قرار گرفته و برای بیشتر از 4 مرتبه در دقیقه تکرار شود به آن امتیاز 1 بدهید

گام 4: امتیاز نیرو های ماهیچه ای از جدول بکـارگری نیـروی ماهیچـه ای(Muscle Use Score)(جدول5) بدست آمده ودر قسمت مربوطه در شکل 1قرار می گیرد .این امتیاز هم برای گروه هایB,A یکسان است.

جدول شماره 5

3

2

1

0

- بار استایتک 10-2 کیلو گرم یا بیشتر

-نیرو یا بار مداوم 10-2 کیلوگرمی

-نیرو یا تنش ناگهانی

-بار استاتیک کمتر از2 کیلو گرم

- نیرو یا بار مداوم کمتر از2کیلوگرمی

-بار 10-2 کیلو گرم که به صورت منقطع اعمال می شود.

- کاربدون فشار یا بار کمتر از2 کیلو گرم به صورت منقطع

گام 5: با استفاده از محاسبات زیر امتیازات D,C را بدست آورده و در قسمت مربوطه در شکل 1 قرار می دهیم:

امتیاز نیرو+امتیازنیرو های ماهیچه ای+ امتیاز اندام های گروه A =امتیازC (بازو،ساعد،مچ،چرخش مچ)

امتیاز نیرو+امتیازنیرو های ماهیچه ای+ امتیاز اندام های گروه B =امتیازD (گردن،تنه،پا)

گام6: حال برای بدست آوردن امتیاز نهایی( Grand Score) بایـستی امتیاز هـای C و D را ترکیب نمود.این کار را می توان با استفاده از جدول6 انجام داد .این جدول از روشن به تاریک جهت نشان دادن میزان خطر با تاریک شدن نواحی طبقه بندی شده است.از تلاقی امتیاز های CوD ، نمره نهایی بدست می آید که در خانه مربوطه در شکل 1 قرار می گیرد.

مرحله سوم:مشخص کردن سطوح اقدامات:

با انجام مرحله دوم ، امتیاز نهایی برای پوسچرهای مختلف حاصل می شود .امتیاز نهایی در چهارمحدوده کاری مطرح می شود که تفسیر آنها به این صورت می باشد:

محدوده کاری اول : عدد 1 یا 2 نشان می دهد که پوسچر در صورتیکه برای مدت طولانی تکرار نشود یـا در آن حالت باقی نماند قابل قبول می باشد .

محدوده کاری دوم : عدد 3 یا 4 نشان می دهد که می بایستی تحقیقات دقیق و بیشتری بر روی پوسچر صورت بگیرد و احتمالا تغییراتی نیز لازم است .

محدوده کاری سوم : عدد 5 یا 6 نشان می دهد که می بایستی به زودی تغییرات و اصـلاحات و نیـز تحقیقـات دقیق تر صورت بگیرد .

محدوده کاری چهارم : اعداد 7 یا بیشتر نشان می دهـد کـه مـی بایـستی سـریعا تغییـرات و اصـلاحات بـه همـراه تحقیقات دقیق تر صورت پذیرد .

درانتها با یک مثال سعی می شود تا این روش بهتر توضیح داده شد:

در مطالعه ای که در مورد شرایط کاری رانندگان اتوبوس های شرکت واحد در تهران انجام شد ، یکی از پوسچرهایی که مورد بررسی قرار گرفت «چرخش به سمت راست یا داخل شدن به ایستگاه»بود .100 مشاهده از مچ، ساعد، بازو، سر، کمر و پاها بر اساس پوسچر ثبت شده صورت گرفت و کدگذاری نهایی بر روی عکسهای تهیه شده از راننده ها انجام شد و درجدول مربوطه قرار گرفت و به کار ماهیچه نمره یـک داده شـد ( به دلیل استاتیک بودن کار ) و نمره نیرو صفر در نظر گرفته شد ( به دلیل هیدرولیک بودن فرمان، راننـده درموقـع چرخش آن نیرویی اعمال نمی کند ).

در شکل زیر می توانیدچگونگی بدست آوردن امتیاز این پوسچر را مشاهده کنید ( البته امتیاز زیر مربوط به قسمت سمت راست راننده می باشد )

در این مطالعه به طور کلی 8 پوسچر کاری مورد مطالعه قرار گرفت که نام وامتیاز آنها را در جدول زیر می توانید مشاهده کنید:

جدول تعیین وضعیت پوسچرهای چپ و راست بر حسب الویت اقدامات اصلاحیدر رانندگان اتوبوس شرکت واحد

توضیحات

نمره نهائی Grand Score

نام پوسچر

شماره پوسچر

فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد

7

گرفتن بلیط از خانمها در حالت نشسته

1R*

فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد

7

گرفتن بلیط از خانمها در حالت نشسته

1L**

فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد

6

باز کردن درب عقب

2R

به زودی تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد

6

باز کردن درب عقب

2L

به زودی تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد

6

گرفتن بلیط از آقایان در حالت نشسته

3R

احتمالا تغییرات لازم است

4

گرفتن بلیط از آقایان در حالت نشسته

3L

احتمالا تغییرات لازم است

3

باز کردن درب جلو

4R

احتمالا تغییرات لازم است

2

باز کردن درب جلو

4L

احتمالا تغییرات لازم است

4

چرخش به چپ یا خروج از ایستگاه

5R

احتمالا تغییرات لازم است

3

چرخش به چپ یا خروج از ایستگاه

5L

احتمالا تغییرات لازم است

4

چرخش به راست یا داخل شدن به ایستگاه

6R

به زودی تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد

5

چرخش به راست یا داخل شدن به ایستگاه

6L

احتمالا تغییرات لازم است

2

رانندگی در مسیر مستقیم

7R

احتمالا تغییرات لازم است

2

رانندگی در مسیر مستقیم

7L

فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد

7

بلیط گرفتن در حالت ایستاده

8R

احتمالا تغییرات لازم است

4

بلیط گرفتن در حالت ایستاده

8L

در جدول بالا مشاهده می شود که پوسچر های (گرفتن بلیط از خانم ها در حالت نشسته )و (باز کردن درب عقب) دارای امتیاز بالایی هستند.برای اصلاح این پوسچر ها 2 پیشنهاد ارائه گردیده است:

1- جایگزین کردن یک سیستم الکترو نیکی به جای سیستم کنونی دریافت بلیط

2- نصب آینه کنار درب جلودر قسمت پایین تر وهمچنین بالا بردن ارتفاع صندلی راننده (تاجایی که به ارتفاع رکبی ارگونومیکی او آسیبی وارد نشود

...........................................................................................................................................

ارگونومی و روش OWAS

ارگونومي در كشورهاي توسعه يافته علي رغم كشور ما بسيار وسيع و گسترده است اكنون اين علم خود به شاخه هاي گوناگوني تقسبم شده است ، كه مهمترين آنها بر تطبيق شرايط محيط زندگي با انسان و فاكتورهاي انساني ، انتخاب افراد مناسب براي هر شغل ، تعيين توانايي و ظرفيت كاري افراد ، طراحي محيط كار مطابق با فاكتورهاي انساني و تلاش در تصحيح مشكلات موجود در حركات كارگران كه به آرايش طبيعي استخوان ها و شكل طبيعي ستون فقرات آسيب مي رسانند ، تكيه دارد .
در اين تحقيق پس از تعريف اجمالي پوسچر ،كار ديناميكي و كار استاتيكي به معرفي و شرح روش OWAS پرداخته شده است

 .
انواع كارهاي فيزيكي :
كارهاي فيزيكي را به طور كلي مي توان به دو دسته اصلي تقسيم نمود :
الف – كار ديناميكي : كار ديناميكي خود به دو بخش كار ديناميكي سخت و كار ديناميكي موضعي تقسيم مي گردد .
ب – كار استاتيكي
به انواع زير تقسيم ميگردد.
كارهاي ديناميكي سخت :
به كارهايي گفته مي شود كه در آن گروه بزرگي از عضلات در گير كار بوده و نياز به مصرف انرژي زياد داشته باشد . مثل بيل زدن .
كارهاي ديناميكي موضعي :
به كارهايي گفته مي شود كه از نظر فيزيولوژيكي مقدار زيادي انرژي صرف انجام آن نمي- شود و ايجاد خستگي عضلاني فقط براي عضلات درگير با كار مي نمايد .
كارهاي استاتيكي :
در كارهاي استاتيكي گروه بزرگ يا كوچكي از عضلات به حالت ثابت و ساكن قرار گرفته و يا معمولا" بر جسمي فشار مي آورند ( مانند نگه داشتن قطعه كار در يك حالت خاص و يا فشار دادن آن بر روي سنگ ) .
در اينگونه كارها ، عضلات كمتر حركت مي كنند و از اين رو تعريف فيزيكي كار بايد به وسيله يك تعريف فيزيولوژيكي جايگزين نمود بدين ترتيب كه :
زمان × نيرو = كار استاتيكي
در اين نوع كارها انرژي صرف انقباض عضلاني گرديده و خستگي موضعي به سرعت ايجاد مي گردد .
بديهي است كه هر كار استاتيكي باعث كاهش توانايي عضلاني يا ايجاد خستگي نمي گردد . بلكه شدت يا سختي كار عامل تعيين كننده كاهش نيرو در كارهاي استاتيكي است يعني اگر انسان يك كار استاتيكي را انجام دهد كه مثلا" به نيروي كمي نياز داشته باشد نه تنها كاهش نيروي عضلاني برايش ايجاد خواهد شد بلكه خستگي نيز به وجود نخواهد آمد .
از نظر تئوري انسان مي تواند تا چند درصد از ماكزيمم نيروي خويش را بدون توليد خستگي براي مدت طولاني به كار گيرد ، كه به نام حد توانايي دايمي ( PPL ) انسان براي انجام كار معروف است . يك دانشمند آلماني به نام رومرت معتقد است كه اين حد براي كارهاي استاتيكي معادل 15% ماكزيمم نيروي عضلاني درگير كار است .
يعني اگر انسان به كاري گمارده شود كه فقط 15 % از نيروي ماكزيمم عضلاني در گير با كار استاتيكي را صرف انجام آن كار نمايد ، در حين انجام كار خسته نشده و نيازي به استراحت مابين كار نخواهد داشت . ولي چنانچه شرايط كار به صورتي باشد كه شخص مجبور باشد جهت انجام آن نيرويي بيش از 15% درصد ماكزيمم نيروي عضلاني را مصرف نمايد ، بايد زمان هايي را جهت استراحت در طول كار در نظر گرفت . مدت اين استراحت در رابطه با شدت سنگيني و كار زيادتر خواهد شد و هرچه زمان كار استاتيكي افزايش يابد طول مدت زمان استراحت نيز به موازات آن بايد زياد گردد . و اگر پوسچر بدن نيز در حين انجام آن كار نامناسب و ناصحيح باشد بايد به فكر تغيير آن وضعيت خاص باشيم .
رومرت فرمولي را جهت محاسبه زمان استراحت در حين كار استاتيكي ارايه داده است كه به شرح زير است :
EZ = 18 ( t / tmax )1.4 × ( f / fmax _ 0.15 )0.5 × %100
كه در اين رابطه :
EZ : ضريب استراحت به نسبت زمان كار
tmax : زمان كار ماكزيمم بر حسب دقيقه
t: زمان كار واقعي بر حسب دقيقه
fmax : ماكزيمم نيروي عضلاني بر حسب كيلوگرم
f : نيروي عضلاني در گير با كار بر حسب كيلوگرم
همانطور كه فرمول بيان مي كند ، اگر كاري را انجام دهيم كه فقط تا 15% ماكزيمم نيروي عضلاني صرف انجام آن كار گردد ، اين كار را مي توان به صورت غير محدود از نظر زمان و انرژي مورد نياز انجام داد ولي چنانچه مثلا" كاري را انجام دهيد كه 55% ماكزيمم نيروي عضلاني را طلب كند ، بر اساس اين فرمول 800% زمان انجام كار بايد براي استراحت درنظر گرفته شود . يعني به ازاي يك دقيقه كار استاتيكي در چنين وضعيتي بايد هشت دقيقه استراحت در كار لحاظ گردد . تا بدن به حالت اوليه بازگردد .
با توجه به افزايش سريع و تصاعدي زمان استراحت نسبت به شدت و زمان انجام كار مي توان نتيجه بايد گيري نمود كه در هنگام طراحي و تنظيم كار در حد توان از ايجاد كارهاي استاتيكي جلوگيري نمود و كارها را به صورتي تدارك ديد كه عضلات درگير كار بيشتر در تحرك و انقباض و انبساط باشند .
پوسچر ((Posture)) :
نگهداشتن بدن در وضعيتي خاص را پوسچر مي نامند و نگهداشتن بار در اين حالت از جمله مثال هاي كار استاتيك به شمار مي رود . اگرچه هردوي اين حالت ها ، در زندگي روزمره وجود داشته و بسيار شايع هستند اما بيشترين مشكل متخصصين در خصوص وضعيت- هايي است كه اين دو مورد با يكديگر توام مي شوند . اگر يك يا چند وضعيت ديگر نيز به اين موارد افزوده شود مي توان بر مبناي بدترين حالت ، ارزيابي آن مورد را انجام داد .اما چنانچه براي انجام كار نياز به اعمال نيروي زياد باشد در اين حالت اين روش چندان رضايت بخش نيست .
به طور كلي مي توانيم بگوييم ، محدوديت هاي كار فيزيكي ديناميك ، ضربان قلب بالا و كاهش تنفس است . به همان نسبت ، محدوديت هاي كار استاتيك ، درد عضلاني خواهد بود . اين امر اختصاصا" ناشي از فعاليت سوخت و ساز هوازي در عضلات به شمار مي آيد . در اين حالت به علت فشار داخلي عضلات ، روند تامين خون ، دچار اختلال مي گردد .نتيجه چنين فشاري را نمي توان در ضربان قلب فرد جستجو كرد و ضربان قلب كه ناشي از كار استاتيك است . بهترين نشانه ي وجود بار استاتيك خواهد بود .
اگر قصد ارزيابي پوسچر و كار استاتيك را داشته باشيم ، مي بايستي عوامل اصلي در بارهاي استاتيك را مرور كنيم . پنج حالتي كه به عنوان تعريف پوسچر در ادامه به آنها اشاره شده ، معيار مناسبي است كه به كمك آن مي توان عوامل تداخل كننده در اعمال فشار به بدن فرد را شناسايي كرد .
1 – ارتباط زاويه اي بين اجزاي بدن
2 – توزيع جرم هاي نقاط مختلف بدن
3 – نيروهاي اعمال شده به محيط در يك پوسچر خاص
4 – مدت زماني كه بدن در آن پوسچر قرار مي گيرد
5 – تاثيرات ناشي از نگه داشتن بدن در آن پوسچر خاص
اندازه گيري يكي از موارد فوق و يا تمامي آنها به ما در تعريف موارد زير كمك مي كند .
1 – ثبات فرد در آن وضعيت خاص
2 – برآورد فشار عضلاني و مولفه هاي نيرو بر مفاصل
3 – برآورد حدود خستگي و زمان هاي برگشت و به وضعيت راحتي
4 – مقايسه شرايطي كه مغاير با روش هاي ارزيابي ما هستند
 

روش هاي اندازه گيري مستقيم كارهايي كه در آن ، بدن در يك پوسچر خاص نگه داشته مي شود ، تاثيرات آن ، مانند كار ديناميك ، چندان رايج نيست . گستره روش هاي اندازه گيري فعاليت عضلاني به كمك الكتروميوگراف EMG ، اندازه گيري عوامل بيماريزا و اندازه گيري بيماري ها و روش هاي توصيفي اتلاق مي گردد . موارد اخير شامل روش هاي ثبت پوسچر نظير NIOSH و OWAS پرسشنامه هاي Nordic ، جهت يابي پوسچر ، زاويه سنجي بدن ، SELSPOST يا CODA مي باشد .

 

ثبت پوسچر يا وضعيت هاي مختلف بدن :
در نگاه اول تصور مي شود كه عكس گرفتن يا استفاده از فيلم برداري به كمك ويديو ، براي پوسچر بدن كافي باشد . البته براي بعضي موارد مثل اندازه گيري زواياي ويژه بدن ، اين روش ها مناسب به نظر مي رسد . اما با اين همه اگر حتي از فيلم برداري ويديويي يا عكسبرداري استفاده شود ، باز هم براي آناليز اطلاعات اصلي و كمي مي بايستي آنها را در جايي ثبت نمود ، به صورتي كه به راحتي قابل دسترسي نيز باشند . از طرفي درك عمق و فضا از روي عكس و فيلم چندان ساده و علمي نيست .
با اين همه علاوه بر ثبت پوسچر مي بايستي داده هاي مربوط به هر فعاليت ، نظير وزن باري كه جابجا مي شود ، شرايط افرادي كه در گير كار هستند و محيط كار نيز موجود باشد . بدين ترتيب مي توان در حوزه وسيعتري ، وضعيت قرار گيري بدن را مورد ارزيابي قرار داد . البته لازم به ذكر است كه علاوه بر موارد ياد شده ، محاسبات بيومكانيكي بدن نيز بايد اعمال شود . تاثير زمان بر فاكتور پوسچر امري واضح بوده و تقريبا" كمتر تحت كنترل محققين مي باشد و در اين باره مبايستي اطلاعات اپيدميولوژي جامعي به كمك متخصصين بهداشت حرفه اي در صنايع مختلف ، به كمك روش هايي كه در ذيل اعمال مي شود تهيه گردد .

 

روش هاي مشاهده مستقيم :
اندازه گيري زواياي بين اندام مختلف بدن ، يا زواياي آن نسبت به محيط ، به طور مداوم مورد نياز مي باشد . در تجزيه و تحليل هاي بيو مكانيكي نياز به دقت زيادي مي باشد . در خصوص ارزيابي پوسچرهاي مختلف بدن و ارتباط آن با انواع ناراحتي ها ، تنش ها و نيروهاي اعمال شده به بدن ، مطالعات گوناگوني صورت گرفته و مي توان گفت كه درصد خطاي اين روش ها بسيار كم است .

 

روش OWAS :
اگرچه مطالعه نحوه انجام كار (مهندسي روش ها) ، براي ثبت فعاليت هاي مختلف ، انواع چارت ها و سيستم هاي علامتي را توصيه مي كند ، با اين حال اين موارد براي همه پوسچرها قابل استفاده نخواهد بود . يكي از سيستم هاي جديد كدگزاري براي تمامي پوسچرها كه براي صنايع مختلف كاربرد فراواني نيز دارد ، براي اولين بار در در يك كارخانه صنعت فولاد فنلاندي تهيه و مورد استفاده قرارگرفت . اين كارخانه به نام Ovako oy به كمك انستيتوي فنلاندي ايمني و بهداشت شغلي در سال 1992 روش OWAS را ارايه نمودند . در اين روش پوسچرهاي مختلف مشاهده و مورد بررسي قرار گرفته و موارد مختلف آن ثبت مي شوند . با استفاده از جدول ارزيابي ارايه شده در ادامه مي توان پوسچرها را ارزيابي نموده و تطابق يا عدم تطابق با استانداردهاي قابل قبول را در آن تعيين كرد .
در ادامه مرحله به مرحله شيوه ارزيابي به روش مذكور شرح داده مي شود :

 

ارزيابي نحوه انجام كار :
كار سنجي :
اولين قسمت كارسنجي ارزيابي بار ناشي از وضعيت بدن است كه شامل توصيف كار، بررسي محيط كار و طبقه بندي كار از ديدگاه ارگونوميك است .
روشهاي كار سنجي عبارتند از :
1 – EAT : كه عبارتست از يك روش توصيفي براي توضيح اجمالي از كار .
2 – بررسي نظاممند محيط كار .
3 – روش مشاهده
در روش OWAS طبقه بندي وضعيت بدن در حين كار به شرح زير است :
حالات بدن در حين كار به سه دسته تقسيم مي شود كه به آساني قابل تشخيص است شرط لازم جهت نتيجه گيري در مورد وضعيت بدن رفع فشار ناشي از بدن است كه در طول كار بر دستگاه اسكلتي عضلاني وارد مي شود .
حالات بدن :
الف ) وضعيت پاها كه شامل هفت حالت هستند كه به ترتيب عبارتند از :
1 ) وضعيت نشسته
2 ) ايستاده روي هر دو پا در وضعيت كشيده
3 ) وضعيت ايستاده و وزن بدن روي يك پا
4 ) وضعيت ايستاده و هر دو زانو خميده
5 ) وضعيت ايستاده و يك زانو خميده
6 ) نشستن روي يك يا هر دو زانو
7 ) وضعيت حركتي يا راه رفتن
ب ) وضعيت دست ها و بازوها كه شامل سه حالت نسبت به سطح شانه هستند كه عبارتند از :
1 ) هر دو دست پايينتر از حد شانه
2 ) يك دست بالاتر يا در حد شانه
3 ) هر دو دست بالاتر يا در حد شانه
ج ) وضعيت تنه و كمر كه شامل چهار حالت زير است :
1 ) كشيده و صاف
2 ) خميده به جلو يا عقب
3 ) چرخش يا خميدگي به طرفين
4 ) چرخش توام با خميدگي
جهت تسهيل در امر بررسي و تشريح وضعيت كارگر درحين كار براي ثبت هر حالت يك كد شش رقمي در نظر گرفته مي شود كه به ترتيبرسه رقم سمت چپ آن بيانگر وضع تنه ، دست و پا و در سه رقم بعدي ابتدا نيروي اعمالي و در آخر تنها كد دو رقمي بيانگر مرحله هر كار است كه آن را فاز كاري مي نامند .
 

 

 

 

اين اطلاعات نتيجه مشاهده مستقيم وضعيتهاي بدن در حين كار است .براي تجزيه يك كار وكدگزاري آن كار طول مدت مشاهده بين 30 تا 40 دقيقه است و بين هر دو نظاره 6 تا 30 ثانيه وقفه لازم است بعد از هر مشاهده 10 دقيقه استراحت براي كارگر پيشنهاد مي گردد . در صفحه بعد يك نمونه شغل كد گزاري شده است .
اعداد حاصل از كد گزاري را در جداول مخصوصي ثبت مي نمايند و اين اطلاعات را با جداول راهنما كه وضعيت هاي انجام كار گروهبندي شده است مقايسه مي كنند و پيشنهادات لازم را در جهت حذف و يا به حداقل رساندن كارهاي استاتيكي ويا تصحيح حالات نادرست بدن كارگر در حين كار ارائه مي كنند .

 


در روش OWAS حالات بدن به چهار گروه كاربردي تقسيم مي شوند كه عبارتند از :
1)گروه اول : وضعيت بدن و تركيب اين وضعيت ها در حين كار طبيعي و عادي است و نياز به اصلاح نيست و به رنگ آبي در جدول نمايش داده مي شود .
2) گروه دوم : فشار ها آسيب جزيي به دستگاه اسكلتي بدن مي رسانند و در آينده بايد اصلاح گردد ,به رنگ سبز نمايش داده مي شوند .
3)گروه سوم :اين گروه از فشارها آسيب زا هستند و هر چه سريعتر بايد اصلاح شوند به رنگ بنفش نمايش داده مي شوند .
4) گروه چهارم : فشارها به شدت به دستگاه اسكلتي - عضلاني آسيب مي رسانند و بايد فورا" بايد اقدام به اصلاح گردد. اين گروه به رنگ سفيد در جدول متمايزند .

 

جمع آوري و پردازش دادها :
در ابتدا تعداد دفعات مشاهده كار جهت حصول ضريب اطمينان مورد نياز بايد مشخص گردد.پس از ثبت نتايج مشاهدات مي توان داده ها را با استفاده از تناسب هاي ساده پردازش نمود و آنرا در تقسيم بندي كاربردي Owas قرار داد .
با توجه به نتايج حاصل , مي توان اصلاحات لازم جهت كاهش فشارهاي ناشي از وضعيتهاي نادرست بدن در حين كار را ارايه و اجرا نمود. البته پس از اجراي اصلاحات پيشنهادي با مقايسه توسط روش Owas ميزان تاثير پژوهش بايد تعيين گردد .

 

مراحل بررسي نحوه انجام كار به روش Owas :
1)شناسايي فعاليتهاي مشكل آفرين و جمع آوري اطلاعات اساسي در مورد آن .
2) مشخص كردن هدف و روش هاي اجراي پژوهش .
3)جمع آوري اطلاعات مورد نياز از محيط كار .
4) پردازش نتايج .
5) ارايه دلايل وضعيت نامناسب بدن در حين كار .
6)ارز يابي مجدد و تعيين ميزان اثر اصلاحات انجام يافته .
ميزان قابليت اعتماد و مواد كاربرد روش Owas :
جهت به دست آوردن مشاهدات با قابليت اعتماد بالا بايد موارد زير را مد نظر قرار داد:
الف ) زمان كافي جهت ثبت مشاهدات
ب ) مقايسه اطلاعات حاصل با وضعيت استاندارد بدن
ج ) شناخت صحيح كار
اين روش در توسعه كار يا بهبود و اصلاح نحوه انجام كار به منظور كاهش نيروي- هاي وارد بر دستگاه عضلاني اسكلتي ، طرح ريزي محيط كار جديد يا پايه گذاري شيوه جديد نحوه انجام كار ، بازرسي هاي ارگونوميك و استفاده در تحقيقات كاربرد دارد . شرط موفقيت اجراي اصلاحات حاصل از مشاهدات در محيط كار اجراي هماهنگ ماموران اجرايي و پيگيري و آموزش درست است

ارزیابی پوسچر(وضعیت بدن) به روش RULA

امروزه روند رو به رشد تكنولوژی وفن آوری مخـصوصا در كـشورهای در حـال گـسترش واحـدهای تولیـدی و همچنین ارائه خدمات ماشینی باعث ارتقاء سطح كیفی كار و محصولات شده اسـت . در عـین حـال در انجـام ایـن فعالیت بلااجبار عوامل زیان آوری وجود دارد كـه بـر سـلامتی نیـروی كـار اثر گذاشـته وسـلامتی او را تهدیـد مـی كنــد . از جملــه عوامــل زیــان آور وجــود ریــسك فــاكتور هــایی اســت كــه باعــث بیماریهــای اســكلتی - عــضلانی میگردد و هر ساله هزینه هنگفتی را بر صاحبان صنایع و اقتـصاد كـشورها تحمیـل مـی كند بـه طـوری كـه هزینـه مستقیم بیماری اسكلتی - عضلانی در آمریكا در سال 1997 ، 20 بیلیون دلار گزارش شده است .

 

در طول انجام یک فرآیند کاری استاتیک توسط افراد، آنها مجبور هستند بدن خود را در وضعیت های خاصی قرار دهند که  این نگهداشتن بدن در وضعیت خاص ، پوسچر (POSTURE) نامیده می شود  .پوسچر ها از لحاظ ارگونومیکی می توانند مطلوب و یا نامطلوب باشند. هـدف ما از بررسـی این پوسچر ها تحلیل دقیق ریسك فاكتورهایی است كه در هنگام كار كـردن بوجـود مـی آیـد كـه یـا بـه طـور مجـزا باعـث آسیب به دستگاه اسكلتی - عضلانی می گردد و یا باعث تشدید عوارض میشود .

 

بطورکلی برای ارزیابی پوسچرها از روش های کدگذاری استفاده می کنند که OWAS و RULA پرکاربرد تـرین آنها هستند کد گذاری تکنیک OWAS برای اعضای بالا تنه( Upper Limb) بسیار کلی میباشد و این در حـالی اسـت کـه عمده اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مرتبط با کار از جمله صدمات ناشی از تروماهای تجمعـی  (CTDs) و آسـیب های ناشی از  حرکات تکراری( RMIs) عموما در اعضای بالا تنه مخصوصا در مـچ  (Wrist) شـانه  (Shoulder) و کمر (Low Back) رخ میدهد .

 

در واقع تکنیک OWAS در پیشگیری از برخی اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مربوط بـه اعـضای بالاتنـه ازجمله مچ کارایی لازم را ندارد و این موضوع در هنگام بررسی داده ها و ارائه راه کارهای اصلاحی مشهود میشود  بدین منظور تکنیک RULA معرفی گردید . این تکنیک توسط  McAtamneyو Corlett  در سال1993 معرفی گردید . واژه RULA   مخفف Rapid Upper Limb Assesment بوده و به معنای ارزیابی سریع اعضای بالا تنه میباشد.

 

در این روش برای آنالیز پوسچرهای کاری هر بخش اصلی بدن بر اساس میزان جابجایی از وضعیت طبیعی اش ارزیابی میگردد بدین ترتیب که مطابق با افزایش میزان انحراف آن بخش از وضعیت طبیعی اش عـددی بـه عنـوان کد پوسچر به آن اختصاص می یابد . پس از ترکیب کدهای بدست آمده برای بخـش هـای مختلـف بـدن و بـرآورد نیروهای خارجی و ماهیچه ای از طریق جداول مربوطه مقدار کد نهایی که بیان کننـده شـدت مخـاطره پوسـچر و سطح اضطراری بودن اصلاحات میباشد تعیین میگردد . این روش شامل 5 شکل است و در آن اعضای بدن به دو گروه ) A شامل مچ ، بازو ، ساعد ) و گروه ) B شامل گردن، تنه و پاها ) تقسیم بندی میشوند . بطـور کلـی بـرای گروه A واژه Upper Limb و برای گروه B واژه ی Whole Body بکار برده میشود .

 

اجرای روش رولا دارای سه مرحله است :

مرحله اول : ثبت وضعیت انجام كار .

مر حله دوم سیستم امتیاز دهی .

مرحله سوم مشخص كردن سطوح اقدامات( Action Level ) می باشد .

امروزه روند رو به رشد تكنولوژی وفن آوری مخـصوصا در كـشورهای در حـال گـسترش واحـدهای تولیـدی و همچنین ارائه خدمات ماشینی باعث ارتقاء سطح كیفی كار و محصولات شده اسـت . در عـین حـال در انجـام ایـن فعالیت بلااجبار عوامل زیان آوری وجود دارد كـه بـر سـلامتی نیـروی كـار اثر گذاشـته وسـلامتی او را تهدیـد مـی كنــد . از جملــه عوامــل زیــان آور وجــود ریــسك فــاكتور هــایی اســت كــه باعــث بیماریهــای اســكلتی - عــضلانی میگردد و هر ساله هزینه هنگفتی را بر صاحبان صنایع و اقتـصاد كـشورها تحمیـل مـی كند بـه طـوری كـه هزینـه مستقیم بیماری اسكلتی - عضلانی در آمریكا در سال 1997 ، 20 بیلیون دلار گزارش شده است .

در طول انجام یک فرآیند کاری استاتیک توسط افراد، آنها مجبور هستند بدن خود را در وضعیت های خاصی قرار دهند که این نگهداشتن بدن در وضعیت خاص ، پوسچر (POSTURE) نامیده می شود .پوسچر ها از لحاظ ارگونومیکی می توانند مطلوب و یا نامطلوب باشند. هـدف ما از بررسـی این پوسچر ها تحلیل دقیق ریسك فاكتورهایی است كه در هنگام كار كـردن بوجـود مـی آیـد كـه یـا بـه طـور مجـزا باعـث آسیب به دستگاه اسكلتی - عضلانی می گردد و یا باعث تشدید عوارض میشود .

بطورکلی برای ارزیابی پوسچرها از روش های کدگذاری استفاده می کنند که OWAS و RULA پرکاربرد تـرین آنها هستند کد گذاری تکنیک OWAS برای اعضای بالا تنه( Upper Limb) بسیار کلی میباشد و این در حـالی اسـت کـه عمده اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مرتبط با کار از جمله صدمات ناشی از تروماهای تجمعـی (CTDs) و آسـیب های ناشی از حرکات تکراری( RMIs) عموما در اعضای بالا تنه مخصوصا در مـچ (Wrist) شـانه (Shoulder) و کمر (Low Back) رخ میدهد .

در واقع تکنیک OWAS در پیشگیری از برخی اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مربوط بـه اعـضای بالاتنـه ازجمله مچ کارایی لازم را ندارد و این موضوع در هنگام بررسی داده ها و ارائه راه کارهای اصلاحی مشهود میشود بدین منظور تکنیک RULA معرفی گردید . این تکنیک توسط McAtamneyو Corlett در سال1993 معرفی گردید . واژه RULA مخفف Rapid Upper Limb Assesment بوده و به معنای ارزیابی سریع اعضای بالا تنه میباشد.

در این روش برای آنالیز پوسچرهای کاری هر بخش اصلی بدن بر اساس میزان جابجایی از وضعیت طبیعی اش ارزیابی میگردد بدین ترتیب که مطابق با افزایش میزان انحراف آن بخش از وضعیت طبیعی اش عـددی بـه عنـوان کد پوسچر به آن اختصاص می یابد . پس از ترکیب کدهای بدست آمده برای بخـش هـای مختلـف بـدن و بـرآورد نیروهای خارجی و ماهیچه ای از طریق جداول مربوطه مقدار کد نهایی که بیان کننـده شـدت مخـاطره پوسـچر و سطح اضطراری بودن اصلاحات میباشد تعیین میگردد . این روش شامل 5 شکل است و در آن اعضای بدن به دو گروه ) A شامل مچ ، بازو ، ساعد ) و گروه ) B شامل گردن، تنه و پاها ) تقسیم بندی میشوند . بطـور کلـی بـرای گروه A واژه Upper Limb و برای گروه B واژه ی Whole Body بکار برده میشود .

اجرای روش رولا دارای سه مرحله است :

مرحله اول : ثبت وضعیت انجام كار .

مر حله دوم سیستم امتیاز دهی .

مرحله سوم مشخص كردن سطوح اقدامات( Action Level ) می باشد .

مرحله اول :ثبت وضعیت انجام کار

ارزیابی از وضعیت انجام كار به وسیله مشاهده مستقیم وظایف فرد مورد بررسی در طی چندین سیكل كاری شروع می شود . ارزیابی و ثبت نمره از هر پوسـچر در طـی سـیكل كـاری طبق روش رولا سریع انجام می شو د . در این روش نیمه راست یا نیمه چپ جداگانه ارزیابی می شود و همچنین میتوان بعد از مشاهده و ثبت با فیلم برداری نیمه دیگر بدن را مورد ارزیابی قرار داد.

ملاحظاتی كه باید در اجرای روش رولا به آن توجه شود

1. ثبت مشاهدات بصورت مستقیم ( ناظر به فرد ) در طی زمان مشخص شده باشد

2. مدت زمان نمونه برداری 30- 40 دقیقه با وقفه های30 ثانیه ای است.

3. هنگام ثبت مشاهدات باید فرد 15 دقیقه قبل شروع به كار كرده باشد .

4. آموزش و تمرین قبل از شروع روش رولا اهمیت بسزائی دارد 

5. شناسائی و شناخت كامل روند فرآیند جهت دستیابی به ارتباط بین مشاهدات وضعیت بدن در حین كار مهم است 

6. چنانچه كاری از چند وظیفه تشكیل شده باشد وظیفه ای باید ارزیابی شود كه بیشترین تكرار دارد. 

7. در روش رولا درصد زمانی محاسبه نمی شود ملاك عمل تكرار كار است

8. ابتدا باید مطالعات اولیه به صورت تصادفی بین گروه شغلی اجرا گردد. ( pilot study ) 

مرحله دوم:سیستم امتیاز دهی

سیستم امتیازدهی در روش RULA از 6 گام مشخص ، نشان داده شده در شکل 1 پیروی می کند. ( در ادامه این گام هاشرح داده خواهد شد. ) به منظور بوجود آمدن یك روش ارزیابی سـریع ، همانطورکه در قبل هم اشاره شده است ، اعـضای بـدن بـه دوگـروه B,A طبقه بندی می شوند . گروه A شامل اعضای بازو،ساعد، مچ و گروه B اعضای گردن، تنه و پا می باشند.محدوده حرکتی هر عضو بر اساس زاویه حركتی ( گستره حركتی ) نمره گذاری میگردد. مثلا نمره یك بیانگر میزان حركت عضو یـا وضعیت انجام كار آن عضو در حداقل ریسك است. با افزایش نمره وضعیت انجام كار عضو درشـرایط نامـساعد قـرار گرفته و باعث افزایش ریسك است.

گام 1: کاربر بـا اسـتفاده از دامنه زوایای نشان داده شده در شکل2-A می تواند کد پوسچر هـای گروه A شامل بـازو (Upper Arm ) - سـاعد (Lower Arm) - مچ (Wrist) و پیچش مچ(Wrist Twist) را بدست آورد و در محل های مشخص شده در شکل 1 قرار دهد. سپس باید همین فرآیند را برای بدست آوردن کد پوسچر های گروهB شامل گردن (Neck) ، تنـه (Trunk) و پاهـا(legs) تکـرار کند با این تفاوت که باید از شکل 2-b استفاده کند.

گام 2: در این مرحله با داشتن کد پوسچر های گروه A و قرار دادن آنها در جدول 3-A ،از تلاقی این کد پوسچر ها با هم ، امتیاز اندام های گروه A بدست می آید که باید این امتیاز را در قسمت مربوط به آن در شکل 1 قرار داد . به همین ترتیب با قرار دادن کد پوسچر های گروهB در جدول 3-B ، امتیاز اندام های گروهB بدست می آید که باید در قسمت مربوط به آن در شکل 1 قرار داد.

گام 3: امتیاز نیرو یا فشار(Force) باید برآورد شود که با استفاده از جدول نمره های نیرو یافشار(Force or Load Score)(جدول 4)انجام می گیرد.این امتیاز در قسمت مربوطه در شکل 1 قرارمی گیرد که برای گروه هایB,A یکسان است.

جدول شماره4

چنانچه کار به صورت استاتیک باشد: مثلا باری برای بیش از یک دقیقه در دست قرار گرفته و برای بیشتر از 4 مرتبه در دقیقه تکرار شود به آن امتیاز 1 بدهید

گام 4: امتیاز نیرو های ماهیچه ای از جدول بکـارگری نیـروی ماهیچـه ای(Muscle Use Score)(جدول5) بدست آمده ودر قسمت مربوطه در شکل 1قرار می گیرد .این امتیاز هم برای گروه هایB,A یکسان است.

جدول شماره 5

3

2

1

0

- بار استایتک 10-2 کیلو گرم یا بیشتر

-نیرو یا بار مداوم 10-2 کیلوگرمی

-نیرو یا تنش ناگهانی

-بار استاتیک کمتر از2 کیلو گرم

- نیرو یا بار مداوم کمتر از2کیلوگرمی

-بار 10-2 کیلو گرم که به صورت منقطع اعمال می شود.

- کاربدون فشار یا بار کمتر از2 کیلو گرم به صورت منقطع

گام 5: با استفاده از محاسبات زیر امتیازات D,C را بدست آورده و در قسمت مربوطه در شکل 1 قرار می دهیم:

امتیاز نیرو+امتیازنیرو های ماهیچه ای+ امتیاز اندام های گروه A =امتیازC (بازو،ساعد،مچ،چرخش مچ)

امتیاز نیرو+امتیازنیرو های ماهیچه ای+ امتیاز اندام های گروه B =امتیازD (گردن،تنه،پا)

گام6: حال برای بدست آوردن امتیاز نهایی( Grand Score) بایـستی امتیاز هـای C و D را ترکیب نمود.این کار را می توان با استفاده از جدول6 انجام داد .این جدول از روشن به تاریک جهت نشان دادن میزان خطر با تاریک شدن نواحی طبقه بندی شده است.از تلاقی امتیاز های CوD ، نمره نهایی بدست می آید که در خانه مربوطه در شکل 1 قرار می گیرد.

مرحله سوم:مشخص کردن سطوح اقدامات:

با انجام مرحله دوم ، امتیاز نهایی برای پوسچرهای مختلف حاصل می شود .امتیاز نهایی در چهارمحدوده کاری مطرح می شود که تفسیر آنها به این صورت می باشد:

محدوده کاری اول : عدد 1 یا 2 نشان می دهد که پوسچر در صورتیکه برای مدت طولانی تکرار نشود یـا در آن حالت باقی نماند قابل قبول می باشد .

محدوده کاری دوم : عدد 3 یا 4 نشان می دهد که می بایستی تحقیقات دقیق و بیشتری بر روی پوسچر صورت بگیرد و احتمالا تغییراتی نیز لازم است .

محدوده کاری سوم : عدد 5 یا 6 نشان می دهد که می بایستی به زودی تغییرات و اصـلاحات و نیـز تحقیقـات دقیق تر صورت بگیرد .

محدوده کاری چهارم : اعداد 7 یا بیشتر نشان می دهـد کـه مـی بایـستی سـریعا تغییـرات و اصـلاحات بـه همـراه تحقیقات دقیق تر صورت پذیرد .

درانتها با یک مثال سعی می شود تا این روش بهتر توضیح داده شد:

در مطالعه ای که در مورد شرایط کاری رانندگان اتوبوس های شرکت واحد در تهران انجام شد ، یکی از پوسچرهایی که مورد بررسی قرار گرفت «چرخش به سمت راست یا داخل شدن به ایستگاه»بود .100 مشاهده از مچ، ساعد، بازو، سر، کمر و پاها بر اساس پوسچر ثبت شده صورت گرفت و کدگذاری نهایی بر روی عکسهای تهیه شده از راننده ها انجام شد و درجدول مربوطه قرار گرفت و به کار ماهیچه نمره یـک داده شـد ( به دلیل استاتیک بودن کار ) و نمره نیرو صفر در نظر گرفته شد ( به دلیل هیدرولیک بودن فرمان، راننـده درموقـع چرخش آن نیرویی اعمال نمی کند ).

در شکل زیر می توانیدچگونگی بدست آوردن امتیاز این پوسچر را مشاهده کنید ( البته امتیاز زیر مربوط به قسمت سمت راست راننده می باشد )

در این مطالعه به طور کلی 8 پوسچر کاری مورد مطالعه قرار گرفت که نام وامتیاز آنها را در جدول زیر می توانید مشاهده کنید:

جدول تعیین وضعیت پوسچرهای چپ و راست بر حسب الویت اقدامات اصلاحیدر رانندگان اتوبوس شرکت واحد

توضیحات

نمره نهائی Grand Score

نام پوسچر

شماره پوسچر

فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 7 گرفتن بلیط از خانمها در حالت نشسته

1R*

فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 7 گرفتن بلیط از خانمها در حالت نشسته

1L**

فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 6 باز کردن درب عقب

2R

به زودی تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 6 باز کردن درب عقب

2L

به زودی تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 6 گرفتن بلیط از آقایان در حالت نشسته

3R

احتمالا تغییرات لازم است 4 گرفتن بلیط از آقایان در حالت نشسته

3L

احتمالا تغییرات لازم است 3 باز کردن درب جلو 4R
احتمالا تغییرات لازم است 2 باز کردن درب جلو 4L
احتمالا تغییرات لازم است 4 چرخش به چپ یا خروج از ایستگاه 5R
احتمالا تغییرات لازم است 3 چرخش به چپ یا خروج از ایستگاه 5L
احتمالا تغییرات لازم است 4 چرخش به راست یا داخل شدن به ایستگاه 6R
به زودی تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 5 چرخش به راست یا داخل شدن به ایستگاه 6L
احتمالا تغییرات لازم است 2 رانندگی در مسیر مستقیم 7R
احتمالا تغییرات لازم است 2 رانندگی در مسیر مستقیم 7L
فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 7 بلیط گرفتن در حالت ایستاده 8R
احتمالا تغییرات لازم است 4 بلیط گرفتن در حالت ایستاده 8L

در جدول بالا مشاهده می شود که پوسچر های (گرفتن بلیط از خانم ها در حالت نشسته )و (باز کردن درب عقب) دارای امتیاز بالایی هستند.برای اصلاح این پوسچر ها 2 پیشنهاد ارائه گردیده است:

1- جایگزین کردن یک سیستم الکترو نیکی به جای سیستم کنونی دریافت بلیط

2- نصب آینه کنار درب جلودر قسمت پایین تر وهمچنین بالا بردن ارتفاع صندلی راننده (تاجایی که به ارتفاع رکبی ارگونومیکی او آسیبی وارد نشود.

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم آذر 1388ساعت 12:10  توسط مهرزاد ابراهیم زاده | 
 
صفحه نخست
پروفایل مدیر وبلاگ
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
مهرزاد ابراهیم زاده هستم دانشجوی بهداشت حرفه ای و عضو گروه بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی کردستان و مدرس و مشاور دوره های مختلفIMS,5S ,ISO9000,OHSAS 18000, ISO14000, HSE-MS و ارزیابی ریسک در صنایع و مراکز آموزشی مختلف و پروژه های مختلف در اقسانقاط کشورو ممیز و سرممیز ایمنی و HSE. این وبلاگ جهت آشنایی دانشجویان و مهندسان بهداشت حرفه ای با مباحث روز رشته تهیه وتنظیم شده است و امیدواریم که مشکلات عزیزان این رشته را تا حدودی برطرف سازد . از تمامی اساتید دوران تحصیلی به ویژه آقایان دکتر غلامحسین حلوانی - دکتر ابوالفضل برخورداری - دکتر علیرضا کوهپایی - دکتر حمید رضا حیدری - دکتر سید جلیل میر محمدی - دکتر هوشنگ مهرپرور -خانم دکتر لوک زاده - مهندس مرتضی مرتضویی و همچنین از همکاران گرامی آقایان دکتر امید گیاهی و مهندس جمشید خوبی و مهندس درویشی تشکر می کنم.
با نظرات خوبتان در جهت بهبود مطالب وبلاگ به ما کمک کنید.

به دلیل سوء استفاده کپی برداران در وبلاگ کپی برداری ممنوع می باشد لذا در صورت درخواست هر کدام از مطالب با ارسال پیام به مدیر وبلاگ مطالب به ایمیل شما ارسال
می شود.
در پایان باید متذکر شوم که وبلاگ به صورت شخصی می باشد و فقط جهت احترام به اساتید محترم و زحمت کش به نام دانشگاه علوم پزشکی یزد نامگذاری شده است.

با عضویت در خبرنامه وبلاگ از مزایای ویژه مانند: دریافت رایگان وسریع مطالب-آگاهی از جدیدترین اخبار بهداشت حرفه ای و .... بهرمند خواهید شد.

مدیر وبلاگ:مهرزاد ابراهیم زاده

شماره های تماس:
09135201302


emhrzad@yahoo.com
mehrzad2012@live.com

نظر یادتون نره .


نظر یادتون نره.


نظر یادتون نره.


نظر یادتون نره.


Mehrzad has a top profile

پیوندهای روزانه
The Yazd-Iran Occupational Safety and Health Blog
وبلاگ بهداشت محیط یزد
پوسترهای ایمنی
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
هفته سوم اسفند 1393
هفته اوّل اردیبهشت 1393
هفته چهارم فروردین 1393
هفته چهارم اسفند 1392
هفته دوم اسفند 1392
هفته سوم دی 1392
هفته اوّل دی 1392
هفته چهارم آبان 1392
هفته دوم آبان 1392
هفته اوّل آبان 1392
هفته چهارم مهر 1392
هفته چهارم شهریور 1392
هفته چهارم مرداد 1392
هفته سوم تیر 1392
هفته چهارم خرداد 1392
هفته دوم خرداد 1392
هفته سوم اردیبهشت 1392
هفته دوم فروردین 1392
هفته سوم بهمن 1391
هفته دوم بهمن 1391
هفته اوّل بهمن 1391
هفته چهارم دی 1391
هفته سوم دی 1391
هفته دوم دی 1391
هفته اوّل دی 1391
هفته چهارم آذر 1391
هفته دوم آذر 1391
هفته سوم آبان 1391
هفته دوم آبان 1391
هفته اوّل آبان 1391
هفته سوم مهر 1391
هفته دوم مهر 1391
هفته اوّل مهر 1391
هفته چهارم شهریور 1391
هفته سوم شهریور 1391
هفته اوّل شهریور 1391
آرشيو
آرشیو موضوعی
کلیات بهداشت حرفه ای
عوامل فیزیکی زیان آور محیط کار
عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار
ارگونومی
سم شناسی
بیماری های ناشی از کار (طب کار)
ایمنی (برق - داربست....
فصلنامه علمی تخصصی طب کار
مقالات بهداشت حرفه ای
The Yazd-Iran Occupational Safety and Health Blog
جزوه بیوشیمی عمومی موسسه دکتر خلیلی
جزوه آزمون کارشناسی و کارشناسی ارشد بهداشت حرفه ای
تازه های کتاب بهداشت حرفه ای
وبلاگ بهداشت محیط یزد
منابع کنکور کاردانی به کارشناسی بهداشت حرفه ای
MSDS مواد
MSDS تمام مواد
پاورپوینت(ایمنی-بیماریهای ناشی از کار-سم شناسیو...
همایش های مربوط به (بهداشت حرفه ای و HSE ,...
پوسترهای ایمنی
بیماریهای ناشی از کار
HSE و مطالب مختلف راجع به آن
پیوندها
ILO
yahoo
google
ACGIH
NIOSH
OSHA
msn
وبسایت مجله علمی پژوهشی تخصصی طب کار
بهداشت حرفه ای البرز
بهداشت حرفه ای ساوه
مهندس مهران قلعه نوعی
بهداشت حرفه ای تهران(رسول توکلی)
مطالبی در مورد HSE
آقای دکتر تیمور اللهیاری
بهداشت حرفه ای زنجان
ایمنی و بهداشت حرفه ای IOHAS
سایت موژ(درباره بهداشت محیط،بهداشت حرفه ای وایمنی صنعتی)
آموزشی NIOSH و OSHA
ایمنی و بهداشت حرفه ای SKLF
HSE , HSE (هوبان)
ایمنی و بهداشت حرفه ای مشهد
مهندسی بهداشت حرفه ای خانم چاپانی
ايمني صنعتی وبهداشت حرفه ای-OHSAS
بهداشت حرفه ای و ایمنی صنعتی شبستر
سایت موژ
عادل شکری
خلیل کریمی
سايت H.S.E – مهندس احمدوند
انجمن علمي ايمني صنعتي(ISA)
جستوجوگر MSDS
دانلود پروژه های بهداشت حرفه ای
پیشگیری از حوادث ناشی از کار(محمد زنگنه)
بهداشت حرفه ای کاشان-مشهد
بهداشت حرفه ای و سلامت کارگر
وبلاگ خانم مهندس رحيمي نژاد
مهندس رادفر
ايمني و بهداشت ماهشهر
ایمنی و بهداشت صنعتی
بهداشت حرفه ای ابهر
بهداشت حرفه ای
وبلاگ دانشجویان داروسازی شیراز
بهداشت محیط دانشگاه تهران و ایران
ایمنی و بهداشت حرفه ای آمل
بهداشت حرفه اي سبزوار
انجمن بهداشت و ایمنی شغلی کردکوی
بهداشت محیط
سايت ايمني
بهداشت حرفه ای نوین(حمید ابراهیمی)
کمیته بین المللی کنترل عفونت
بهداشت حرفه ای و ایمنی صنعتی
مدیریت بهداشت ؛ ایمنی و محیط زیست آبادان
وبسایت SKLF
بهداشت ﺣﺮﻓﻪ ای و اﯾﻤﻨﯽ
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM

Display Pagerank





Powered by WebGozar