X
تبلیغات
HSE و بهداشت حرفه ای یزد - « ايمني ماشين‌آلات » و « ايمني فردي » به همراه چک لیستSafety Machinery and personal safety
HSE و بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی یزد( The Yazd Occupational Safety and Health&HSE)

« ايمني ماشين‌آلات » و « ايمني فردي »  به همراه چک لیست

Safety Machinery and personal safety

 

مقدمه :

انسان از دوران اوليع زندگي خود سعي كرده ماشين را به خدمت خود بگيرد ، بعد از انقلاب صنعتي استفاده بشر از ماشين‌آلات صنعتي رو به افزايش گذاشت . با پيشرفت صنعت و تكنولوژي و ايجاد ماشين‌آلات و دستگاههاي جديد حوادث و آسيبهاي ناشي از كار هم به همين نسبت افزايش يافته است ، بطوريكه بعد از انقلاب صنعتي اين حوادث آنچنان افزايش يافته كه توجه دست اندر كاران را جلب نموده است و آنها را برانگيخته تا در زمينه حفاظ‌گذاري قسمتهاي مختلف خطرناك و جلوگيري از حوادث اقداماتي انجام دهند كه با گذشت زمان به تدريج ماشينها به وسايل حفاظتي مجهز گرديدند .

طبق آمارهاي موجود در حوادث كارگري بيشترين حوادث مربوط به كار با ماشين‌آلاتي مي‌باشد كه داراي قسمتهاي متحرك و گردنده هستند ، مانند پرس ، دستگاههاي تراش ، پلاستيك‌سازي و ... . دستگاههاي ديگري كه در صنايع مورد استفاده قرار مي‌گيرند عبارتند از : ديگهاي بخار ، مولدهاي توليد استيلن ، كپسولهاي محتوي استيلن و اكسيژن كه داراي مخازن و لوله‌هاي تحت فشار گازهاي مختلف مي باشند و عدم رعايت بعضي از انواع اصول ايمني در اين دستگاهها با ايجاد انفجار و آتش‌سوزي و حوادث ديگر براي كارگران همراه است .

مساله ايمني و حفاظت ماشين‌آلات از اولين مسايل ايمني بوده كه براي آن قوانين و مقرراتي تعيين شده است . در قانون كار كشور ما مواد 85 و 89 به صورت غيرمستقيم بر ايمني ماشين‌آلات تاكيد دارند و در آئين نامه هاي حفاظت و بهداشت كار نيز در فصول 10 ، 12 ، 13 ، 14 ، 15 ، 16 ، 17 و 36 به صورت كاملاَ ريح و جزء به جزء به ايمني ماشين‌آلات پرداخته شده است .

خطرزدايي در صنعت عموماً در سه عامل انسان ، ساختمان ، ماشين آلات و ابزار اعمال مي شود كه درانسان ، دانش و اطلاعات فني ، ايمني و بهداشت ، آموزش هاي عملي در سركار ، تدوين مقررات و آيين نامه ها و نظارت بر اجراي آنها و در ارتباط با ساختمان ، نقشه كشـي و طراحي و احداث صحيح ساختمان بر طبق ضوابط مشخص شده از جمله راه هاي جلوگيري از خطرزدايي مي‌باشد و در ارتباط با ماشين آلات و ابزار ، نيز ضوابط خطرزدايي مي‌بايست ابتدا در هنگام ساخت و طراحي ماشين اعمال شود و در فاز دوم بعد از طراحي ماشين ، و بر روي قسمت هاي خطرناك كه در تماس با شاغل مي باشد انجام شود . معمولاً ماشين ها و ابزاري كه در صنعت بكار گرفته مي شوند به انواع واقسام مختلف تقسيم بندي مي شوند و هر يك از آنها نيز تنوع خاص خود را دارد بنابرين نمي توان براي حفاظت از همه ماشين هاي صنعتي برنامه‌اي مشخص پيشنهاد كرد . اما رفع خطر و اعمال ضوابط ايمني در ماشين منوط به رعايت يك سري مشخصات كلي است كه در صورت مورد نظر قرار گرفتن   مي تواند ارزش ايمن بودن آن ماشين را اثبات نمايد .

حفاظ‌گذاري ماشين‌آلات :

يكي از راههاي ايجاد ايمني براي ماشين آلات حفاظ‌گذاري آنها مي‌باشد تا از دسترس كارگر به مناطق خطر جلوگيري بعمل آيد . انواع حفاظها را مي توان به صورت زير خلاصه كرد :

1-    حفاظ ثابت (Fixed Guard) : حفاظهايي هستند كه دسترسي به منطقه خطر يك دستگاه را با استفاده از نرده‌هاي فلزي ، چوبي ، پلاستيكي و يا حفاظت كننده‌هاي دائمي كاملاَ محدود مي كند . حفاظ بايد ايمني را بنحد مطمئن برقرار كند و چنانچه لازم است كه حفاظ باز شود ، كارگر نتواند با وسايل معمولي آنرا باز كند . حفاظهاي ثابت از ديدگاه ايمني بهترين حفاظ محسوب مي شوند ، به شرطي كه محدوديتي در توليد قطعات ايجاد نكند .

2-    حفاظ خودكار (Automatic Guard) : حفاظ‌هاي خودكار مانند حفاظ دستبندي ، جارويي يا پس‌زننده و يا حفاظهاي فتوالكتريك كه عمل آنها با نيروي محرك ماشين ارتباط مستقيم دارد ، يعني اگر ماشين بكار افتد حفاظ نيز عمل مي‌كند .

3-    حفاظ درگيرشونده (Enter Locking Guard) : حفاظهايي هستند كه به دو صورت مكانيكي و الكتريكي مانع دسترسي كارگر به منطقه خطر مي‌شود و تا بكار نيفتد ماشين كار نخواهد كرد .

مشخصات كلي حفاظ در ماشين آلات :

1ـ حفاظت وايمني را به طور مثبت و كامل تامين نمايد .

2ـ حفاظت بايستي از ورود دست به منطقه خطرناك در هنگام عمليات كاري جلوگيري كند .

3ـ حفاظ نبايد موجب لطمه به توليد شده واز اين راه موجب بي ميلي در استفاده از آن توسط كارفرما شود .

4ـ موجب ناراحتي و اشكال براي شخصي كه از دستگاه استفاده مي كند نگردد .

5 ـ به طور خودكار ، يا با حداقل كوشش به كار بيفتد .

6 ـ دستگاه حفاظتي بايستي با مكانيزم خود ماشين متناسب بوده و مطابقت مفيد داشته باشد .

7 ـ بهتر است كه جزئي از قسمت هاي اصلي ماشين باشد .

8 ـ مانع روغنكاري ، بازرسي ، تنظيم و تعمير ماشين نگردد .

9 ـ حفاظ بايد با حداقل تعمير بتواند مدت زيادي كاركند و در مقابل فرسودگي و ضربات مقاومت كند .

10 – حفاظ بايد با دوام باشد و در برابر آتش سوزي و مواد خورنده مقامت كند .

11 ـ خود عامل خطر نباشد ( داراي اجزايي نباشد كه موجب حادثه گردد ) .

ايمني ماشين هاي ابزار :

بنا به تعريف ماشين ابزار ماشيني است كه بوسيله نيروي برقي كه از الكتروموتور تأمين مي‌شود، تسمه و يا چرخ‌دنده‌ها را به حركت درآورده و به محور اصلي كار يا ابزار برش، منتقل كرده و به آن حركت دوراني يا حركت خطي مي‌دهد . در ايمني ماشين‌هاي ابزار بايد قسمتهاي مختلف زير مورد توجه قرار گيرد :

1) نكات ايمني در طراحي ماشين.

2) نكات ايمني در طراحي كارگاه (از نظر روشنايي، تهويه، فضاي لازم براي هر دستگاه و…) .

3) نكات ايمني مربوط به متصدي دستگاه (از جمله انتخاب مناسب كارگران و آموزش آنها در مورد نحوه كار با دستگاه و….

4) رعايت قوانين و مقررات حفاظتي كه متناسب با نوع ماشين تدوين مي‌شود.

از جمله ماشين‌هاي ابزار، ماشين مته، ماشيت تراش، دستگاه سنگ سمباده مي‌باشد كه به بررسي تك‌تك آنها پرداخته مي‌شود.

 

ماشين آلات فلزكاري :

ماشين آلات فلزكاري شامل تمام ماشينهاي قدرتي است مه با دست قابل حمل نيستند و براي شكل دادن فلزات با روشهايي مثل برش ، فشار ، روشهاي الكتريكي و شيميايي يا تركيبي از اين روشها بكار مي روند .ماشينهاي آسياب ، سنگ سمباده و ماشينهايي مثل اينها ، در اين تعريف جاي ميگيرند .در ماشينهاي ابزاز ، نكات عمومي زير بايستي در نظر گرفته شود :

1) در موقع تعيين محل نصب انواع ماشينهاي افزار علاوه بر در نظر گرفتن عوامل توليدي ، اقتصادي رعايت موازين و اهداف حفاظتي ضروري است .

2) بدنه كليه دستگاههاي موجود در كارگاه ماشين آلات ماشين افراز كه بوسيله الكتريسيته تغذيه مي شوند بايد داراي سيم اتصال به زمين موثر باشد .

3) كليه قسمتهاي داخلي ماشينها از قبيل جعبه دنده تغيير دهنده سرعت و حركت ، پولي هاي تغيير دهنده سرعت تسمه فلكه و غيره مي بايست به وسيله حفاظهاي مناسب پوشيده شده باشد .

4) هميشه زمين كارگاه مي بايست تميز نگهداري شود به خصوص پاك كردن روغنهاي ريخته شده در كف كارگاه ضروري است .

5) بعد از هرگونه تعمير بايد وسايل خفاظتي دوباره در محل خود نصب نمود .

6) براي كاركردن با ماشينهاي افراز مي بايست كارگران آموزش لازم و بخصوص نكات ايمني حين كار را فراگيرد .

7) كارگر بايد مجهز به وسايل حفاظت انفرادي مناسب باشد .

8) قبل از شروع بكار بايد از دستگاه بازديد نمود و تمام مكانيزم هاي آنرا به صورت بدون بار امتحان نمود .

9) تا هنگاميكه ماشين درحال كاركردن است از هرگونه روغنكاري ، تعمير و يا نظافت خودداري شود 

10) از نگهداشتن قسمتهاي متحرك ماشين با دست به منظور متوقف دستگاه مي بايست خودداري شود .

11) از برداشتن تراشه ها با دست بدون به كاربردن وسايل مخصوص از قبيل برس ، قلاب و … بايد خودداري نمود .

12) قرار دادن اشياء يا ابزار روي دستگاه ممنوع است .

13) هنگاميكه اشياء مورد عمل از محدوده دستگاه بيرون مي ماند،لازم است اطراف آن محصور گردد .

14) هنگام قراردادن اشياء سنگين برروي دستگاه بايد از وسايل بالابر مخصوص استفاده شود .

15) هنگام تراشكاري قطعات قواره بزرگ ، قرارگرفتن روي قسمتهاي دستگاه ممنوع است .

16) رها كردن دستگاه در حال كار ممنوع است .

17) هنگام بروز نقص يا شكسته شدن قطعات ، دستگاه بايد بلافاصله خاموش شود .

18) هنگام سوار يا پياده كردن قطعات ، دستگاه را بايد متوقف نمود .

19) از تكيه دادن به ماشين افراز بايد خودداري كرد .

20) در هنگام كار بايد متوجه كار بود و با ديگران صحبت ننمود .

ايمني ماشين هاي تراش :

يكي از مهمترين و قديمي‌ترين ماشين هاي ابزار، ماشين هاي تراش است، كه امروزه در صنعت اهميت بسزايي دارد.چون ماشين تراش استفاده زيادي در ساخت قطعات مختلف دستگاه هاي صنعتي دارد، در حقيقت مي‌توان آن را پدر ماشين هاي ابزار ناميد . وظيفه اصلي ماشين تراش تغيير در اندازه قطعات ، فرم آنها ، پرداختكاري قطعات با يك يا چند عمل برش ، با تنظيم رنده تراش است سوار كردن وسايل و دستگاههاي يدكي روي ماشينهاي تراش دامنه فعاليت آنها را بسيار گسترده كرده بطوريكه ميتوان بوسيله آن عمليات مختلفي مثل قلاويززني ، سوراخكاري و برقوكاري و … انجام داد .

خطرات عمده دستگاههاي تراش :

هنگام كار با ماشينهاي تراش و يا صفحه تراش، ممكن است اعمال زير سبب زخمي‌ شدن و يا آسيب رساندن به متصدي و يا ساير كارگران شوند كه عبارتند از:

1. خارج شدن يا پرتاب شدن براده‌ها به طرف شخص.

2. گرفته شدن دست و قسمت‌هاي ديگر بدن بين قطعه كار و دنده.

3. برخورد قسمتهايي از بدن با بخش‌هاي متحرك ماشين.

4. سقوط چهار نظام يا سه نظام روي پاي افراد هنگام سوار كردن و پياده كردن آن.

5. زخمي شدن دست در هنگام تميز كردن براده‌ها از روي ماشين تراش.

نكات ايمني هنگام كار با ماشينهاي تراش :

1) قبل از شروع عمل تراش بايد دستگاه مرغك و رنده كاملاً در محلهاي خود محكم شده باشند .

2) هنگام سوار و يا پياده كردن سه نظام و چهار نظام ، تنها از نيروي دست استفاده شود ، استفاده از نيروي دوار ماشين مخاطره انگيز مي باشد .

3) پيش از سوار كردن و پياده كردن سه نظام بايد تخته چوبي مخصوص را روي ريل ماشين قرار داد تا باعث صدمه ديدن ريلهاي ماشين نگردد .

4) بلافاصله پس از محكم نمودن كارروي دستگاه بايد آچار مخصوص سه نظام را روي آن برداشت.

5) مبادرت به اندازه‌گيري ، كار يا ميزان كردن رنده ، هنگاميكه كار در حال گردش است ، خطاي محض است .

6) برروي كارزياد نبايد خم شد چون همواره خطر پرش براده هاي ناشي از تراش قطعه كار وجود دارد .  

7) براي تراش كارههاي طويل مي بايد از وسايل مخصوص ( تكيه كاه مخصوص قطعه كار ) استفاده نمود .

8) براي تنظيم ارتفاع تيغه ها در قلم گير ، بايد از لايه هاي مخصوص استفاده نمود و رنده بايد حداقل با دو پيچ در قلم‌گير محكم شود .

9) برآمدگي گيره هاي سه نظام را با كلاهك حفاظتي بايد پوشاند .

10) هنگام تراش و كار با سنگ سمباده بايد از عينك حفاظتي و ماسك تنفسي استفاده شود .

11) هنگام پاك كردن و گريس كاري دستگاه تراش بايد آن را از كار انداخت .

12) براي جمع آوري براده ها از چنگك با جاروب دستي استفاده شود .

13) هنگام كار با اين ماشينها ، كفش ايمني استفاده شود .

14) در ماشينهاي تراش دروازه‌اي نصب ، حفاظ نرده‌اي در قسمت عقب ماشين ضروري است .

15) در ماشينهاي صفحه تراش دروازه اي ، دهانه هاي بازميز ثابت ، ماشين بايد بوسيله صفحات فلزي يا حفاظهاي مناسب ديگر پوشانده شود .

16) در ماشين صفحه تراش دروازه‌اي كه احتمال برخورد ميز متحرك يا قطعه كار به قسمتهاي آزاد اطراف ماشين وجود دارد حتماً بايد از حفاظ مناسب استفاده كرد .

17) استفاده از لباس كار بلند و گشاد ، شال گردن وموهاي بلند و ساعت مچي آزاد ممنوع است .

18) چنانچه چهار نظام ماشين تراش داراي برجستگي باشد نصب حفاظ برروي آن ضروري است .

19) بهتر است ماشين تراش به دستگاه تراشه شكن مجهز باشد .

20) عدم استفاده از مترهاي داراي ترك و كند .

21) در ماشين اره تسمه اي در اطراف چرخهاي تسمه حفاظ ثابت گذاشته شود و در محلي كه اره تسمه در مجاورت كار است حفاظ لغزنده مورد استفاده قرار گيرد .

بطوري كه طول تسمه سخت نبايد بيشتر از ضخامت كار باشد .

22) كليه ماشينهاي ابزار بايد توسط افراد ورزيده بكارگرفته شود .

23) موارد ايمني مورد لزوم روي تابلو جنب ماشين نوشته و نصب شود .

24) فضاي كافي جهت ماشين آلات و قطعات كار در كارگاه در نظر گرفته شود در اين مورد بايد حداكثر طول قطعات كاركه ممكن است در ماشين بكار رود مدنظر باشد .

25) قسمت الكتريكي ماشين و شبكه برق خارجي آن بايد طبق استانداردها قابل قبول بوده و شبكه برق ماشين و شبكه خارجي مربوط به آن مي بايست داراي كشش كافي براي برق مورد لزوم دستگاه باشد و شبكه مي بايست داراي فيوز قطع جلوگيري از بار اضافي و كليد اصلي براي ساعات تعطيل كار ماشين و كليد فرعي جهت به كار انداختن ماشين باشد شبكه برق مي بايستي مجهز به سيم اتصال زمين باشد .رعايت دستورالعملهاي فوق جهت جلوگيري ازحوادث ناشي از كار با ماشينهاي تراش ضروري است .

 

 

رديف

چك ليست ماشينهاي تراش

بله

خير

1

آيا ماشين سيم اتصال به زمين است ؟

 

 

2

آيا ماشين فيوز مناسب دارد ؟

 

 

3

آيا كابل ماشين زدگي دارد و فرسوده مي باشد ؟

 

 

4

آيا ماشين داراي حفاظ مي باشد ؟

 

 

5

آيا حفاظ ، ايمني لازم را براي ماشين و اپراتور تامين مي كند ؟

 

 

6

آيا كارگر براحتي مي تواند حفاظ را باز كند ؟

 

 

7

آيا اين حفاظ كافي است ؟

 

 

8

آيا حفاظ، مقاومت كافي را در مقابل خدمات دارد ؟

 

 

9

آيا حفاظ از داخل شدن در منطقه خطرناك هنگام كار پيشگيري ميكند ؟

 

 

10

آيا حفاظ به توليد لطمه وارد مي كند ؟

 

 

11

آيا حفاظ جزئي از ماشين مي باشد ؟

 

 

12

آيا سه نظام با كلاهك مخصوص پوشانده شده است ؟

 

 

13

آيارنگ حفاظ با رنگ ماشين يكسان است ؟

 

 

14

آياكارگر جهت استفاده از حفاظ آموزش لازم را ديده است ؟

 

 

15

آيا خود حفاظ منبع ايجاد خطر مي باشد ؟

 

 

16

آيا سيستم خنك كننده ماشين كار مي كند ؟

 

 

17

آيا دستگاه تراش داراي روشنايي موضعي مناسب است ؟

 

 

18

آيا تيغچه ماشين به موقع تعويض مي شود ؟

 

 

19

آيا وسايل حفاظت فردي در اختيار كارگران قرار مي گيرد ؟

 

 

20

آيا كاركنان براي استفاده از وسايل حفاظت فردي آموزش ديده اند ؟

 

 

21

آيا حفاظ مرتب روغنكاري و تميز مي شود ؟

 

 

 

پيشنهاد ايمني ماشينهاي تراش :

1- تامين روشنايي موضعي براي دستگاه تراش و نيز بازرسي منظم منابع روشنايي موضعي و تعويض به موقع آنها در صورت لزوم .

2- سيمهاي اتصال به زمين دستگاه بطور منظم بازرسي شوند .

3- از علائم و پوسترهاي آموزشي در جهت آگاهي ايمني افراد استفاده شود .

ايمني ماشين هاي سنگ سنباده :

اين گروه از ماشين هاي ابزار، براي تكميل كردن و پرداخت قطعات كار با برداشتن مقدار كمي فلز از روي سطح كار در نظر گرفته شده‌اند .

خطرات ناشي از دستگاه سنگ سنباده و راه هاي پيشگيري :

1) متلاشي شدن سنگ سنباده: از مهمترين حادثه در كار با ماشين‌هاي پرداخت ، متلاشي شدن سنگ سمباده است .

راه هاي پيشگيري يا جلوگيري از اين موضوع عبارتند از:

·        جابجايي و نگهداري سنگ سنباده به طريق صحيح.

·        بررسي سنگ‌هاي جديد و نو از لحاظ ترك و شكستگي.

·        آزمايش سنگ جديد قبل از استفاده با بيشترين سرعت.

·        سوار كردن مناسب سنگ.

·        رعايت سرعت مجاز.

·        حفاظ‌گذاري.

2) جراحات چشمي : پرتاب خرده فلزات و مواد ساييده شده. در اين نوع فعاليت عادي است. لذا استفاده از عينك حفاظتي يا حفاظ‌هاي شفاف ثابت در روي دستگاه خصوصاً دستگاههاي ثابت توصيه مي‌شود.

3) آتش‌سوزي : در پرداخت كاري و سابيدن آلياژهاي منگنز و آلومينيوم خطر آتش‌سوزي بسيار زياد است. نكات عمده در كاهش خطر آتش‌سوزي عبارت است از تهويه هواي محل و اطمينان از عدم وجود گرد و غبارهاي قابل انفجار و اشتعال.

4) خطرات سلامتي : عمده‌ترين خطر براي تندرستي ، كارگران درگير با فعاليت‌هاي پرداخت‌كاري و سنگزني سيليكوزيس است . لذا در چنين مواردي علاوه بر تهويه مناسب ، استفاده از وسائل حفاظت از دستگاه تنفس توصيه مي‌شود .

نكات ايمني در كار با دستگاه سنگ سنباده :

1-          سنگ را قبل از بستن بر روي محور دستگاه سنگ ، بايد از نظر ترك‌خوردگي آزمايش كرد كه براي انجام اين كار بايد سنگ را به حالت آزاد روي ميله‌اي قرار داد و با چكش چوبي به آن ضربه زد ، و يا براي آزمايش مي‌توان سنگ را از محلي آويزان كرده و با آچار چند ضربه به آن زد اگر سنگ سالم باشد صداي اف و روشن به گوش خواهد رسيد ، در غير اينصورت سنگ ترك دارد و از بستن آن بايد خودداري كرد .

2-          نكته ديگر بالانس كردن سنگ است كه به كمك وزنه‌هاي تعادل انجام مي‌گيرد . اين وزنه‌ها بر روي شيار دم‌چلچله‌اي كه روي فلانچها تعبيه شده است ، سوار مي‌شوند و آنقدر روي اين شيار جابجا مي‌شوند تا سنگ بالانس شود .حال مي‌توان سنگ را روي محور دستگاه سوار كرده كه براي جلوگيري از فشار غيريكنواخن و احياناَ شكستن سنگ ، بين فلانچها و بدنه سنگ پولكهايي از جنس مقوا يا نمد و يا چرم گذاشته مي‌شود و سپس مهره بسته شود . سوراخ چرخها را 15/0 – 1/0 ميليمتر بزرگتر از محوري كه بايد روي آن سوار شود انتخاب كرد تا نه زياد شل بوده و نه با فشار داخل محور شود .

3-          پس از سوار كردن سنگ روي دستگاه بايد به مدت 5 دقيقه مورد آزمايش قرار گيرد و در اين مدت از توقف و آمد و رفت افراد در منطقه بايد جلوگيري شود .

4-          فاصله بين جدار پوشش و محيط سنگ نبايد از 5 ميليمتر تجاوز كند و فاصله بين دو لبه داخلي تكيه‌گاه و ازار از محيط سنگ نبايد زيادتر از 3 ميليمتر باشد . پوشش حفاظتي سنگ نيز تمامي سنگ را نپوشانده و قسمت بدون پوشش حداكثر 65 درجه باشد .

5-          قطعات كوچك را نبايد با دست به سن گرفت ، براي اين منظور بهتر است از گيره مناسبي استفاده شود .

6-          در موقع سنگ زدن از تمام محيط سنگ استفاده شود و هرگز از كناره سنگ استفاده نشود زيرا سنگي كه كناره‌هاي آن به صورت نادرستي خورده شده باشد بسيار خطرناك خواهد بود و احتمال شكستن آن وجود دارد .

7- در هنگام كار با ماشينهاي سنگ كه روي آنها محافظ شيشه‌اي نصب نشده بايستي حتماَ از عينك محافظ استفاده شود .  

 پيشنهاد ايمني ماشينهاي سنگ سنباده :

1- به هنگام عمل سنگ زدن از وسايل حفاظت فردي از جمله عينك ايمني استفاده شود .

2- حداكثر دور مجاز سنگ مشخص شده و به هنگام كار از آن ميزان متجاوز نشود .

3- كارت اطلاعاتي مربوط به هر سنگ سنباده در روي آن كه شامل حداكثر دور در دقيقه (RPM) با ذكر ميزان دور در دقيقه موتور سنگ نصب شود .

4- تعمير و بازرسي به موقع دستگاه جهت بالابردن ايمني و نيز جلوگيري از افزايش صدا و ارتعاش .

5- يك سيستم تهويه موضعي براي سنگ سنباده تعبيه شود .

                         

 

                                 

 

 

چك ليست ايمني دستگاه سنگ سنباده

بله

خير

1

آيا حداكثر دور مجاز سنگ مشخص شده است ؟

 

 

2

آيا حداكثر دور در دقيقه هر سنگ با ميزان دور در دقيقه موتور سنگ سنباده تنظيم شده است ؟

 

 

3

آيا حداكثر 65 درجه از سنگ خارج از حفاظ است ؟

 

 

4

آيا حفاظ قابل تنظيم در رو قسمت فوقاني سنگ استفاده شده است ؟

 

 

5

آيا فاله تكيه‌گاه كار تا سنگ فوقاني سنگ استفاده شده است و در يك چهام اينچي سنگ نگه‌داشته شده است ؟

 

 

6

آيا جمع‌كننده‌هاي گردوغبار و سيستم تهويه مناسب براي سنگ سنباده استفاده شده است ؟

 

 

7

آيا هنگام كار با سنگ سنباده از وسايل حفاظت چشمي مناسب استفاده مي شود ؟

 

 

8

آيا سيستم تهويه موضعي مناسب براي سنگ سنباده وجود دارد ؟

 

 

9

آيا سنگ سنباده داراي سيم اتصال به زمين مي باشد ؟

 

 

10

آيا كارت اطلاعاتي مربوط به سنگ روي آن نصب شده است ؟

 

 

11

آيا تعويض سنگ سنباده توسط افراد آگاه و آموزش ديده انجام مي‌گيرد ؟

 

 

12

آيا فاصله جدار پوششي و سنگ سنباده حدود 5 ميلي‌متر مي‌باشد ؟

 

 

13

آيا از طلق شفاف براي حفاظت در برابر پرتاب براده‌ها استفاده مي‌شود ؟

 

 

 

 

ايمني جوشكاري و برشكاري حرارتي :

جوشكاري عبارت است از اتصال قطعات مختلف فلزي و پلاستيكي ، از طريق گرما ، فشار يا هر دو . در جوشكاري فلزات قطعات فلزي را تا حدي كه به صورت خميري يا مذاب درآيد گرم كرده سپس با سيم جوشكاري يا بدون استفاده از آن همچنين با اعمال فشار يا بدون اعمال فشار آنها را به هم متصل مي‌كنند .

دستگاه  هاي جوش انواع مختلفي دارند از جمله جوش برق، جوش گاز، جوش پلاسما، جوش نقطه جوش و ….

الف ـ جوشكاري با استيلن (C2H2) : استيلن جزو گازهاي قابل اشتعال مي باشد كه براي جوشكاري و بريدن فلزات مورد استفاده قرار مي گيرد .استيلن گازي است بي رنگ و سبكتر از هوا كه مخلوط شدن آن با هوا ، خطر انفجار بهمراه دارد .

ب ـ جوشكارب با برق : در جوشكاري با برق براي ذوب كردن محل اتصال دو قطعه ، از حرارت زياد قوس الكتريكي ( حدود 5000 درجه سانتي گراد ) استفاده مي شود .اخيراً اصلي ترين انواع دستگاههاي جوشكاري و روشهاي متداول آن بيشترين ايمني را دارند .

از جمله خطراتي كه دستگاه هاي جوش به جا مي‌گذارند:

ـ خطر حريق وانفجار : وسايل جوشكاري يكي از قوي‌ترين منابع ايجاد حريق به شمار مي‌آيند. در جوشكاري با گاز علاوه بر منبع حريق ماده سوختني يعني گاز هم وجود دارد. پس كمترين بي‌توجهي مي‌تواند منجر به آتش‌سوزي شود. هرگز نبايد عمليات جوشكاري و برشكاري در فضاي تنگ، داخل مخازن يا ظروف سربسته، لوله‌هاي آغشته به مايعات و بخارهاي قابل اشتعال انجام گيرد.

ـ خطر سوختگي : سوختگي بدن جوشكار در نتيجه جرقه ها يا ذرات گداخته است كه موقه جوشكاري به اطراف پراكنده مي‌شوند. بهترين روش حفاظت در برابر سوختگي استفاده از وسايل حفاظتي متناسب است. عمده ترين اين وسايل عبارتند از: پيشبند چرمي كه از نزديك گردن تا سر زانو را بپوشاند. كت چرمي، دستكش چرمي و….

ـ خطر برق‌گرفتگي : كسي كه با وسايل الكتريكي كار مي كند هميشه در معرض خطر برق‌گرفتگي است. در شرايط عادي، ولتاژ جوشكاري براي جوشكاري خطرناك نيست، ولي اگر به علتي مثل اختلال در كار ژنراتور، ولتاژ بالا رود، خطرآفرين خواهد بود.

ـ خطر ناشي از ميدانهاي الكترومغناطيسي بخصوص در دستگاههاي نقطه جوش.

ـ خطرات ناشي از پرتوهاي غير يونيزان حاصل از جوشكاري.

دستورالعملهاي مربوط به عمليات جوشكاري شامل :

1ـ جوشكاران مي بايست از لوازم حفاظت فردي بطور كامل و  صحيح استفاده نمايند ( عينك يا شيلد حفاظتي ، ماسك ، لباس كار و … ) .

2ـ جوشكاران مي بايست هنگام جوشكاري سقفي داراي سرپوش اشبالتي ، كت و شلوار اشبالتي ، دستكش و گتر اشبالتي باشند .

3ـ محل جوشكاريهاي برقي بايد از كارگاههاي مجاور بوسيله پرده هاي غير قابل نفوذ مجزا شود .

4ـ انتقال تجهيزات جوشكاري برقي فقط بعد از قطع از شبكه برق مجاز است .

5ـ تجهيزات جوشكاران برق به هنگام كار مي بايست توسط سيم اتصال زمين محافظت گردد .

6ـ كپسولهاي پر از گاز زماني قابل نگهداري است كه در حال عمودي بوده و محكم بسته شود و از اثرات مستقيم اشعه خورشيد محفوظ باشد .

7ـ نگهداري كپسولهاي اكسيژن و گازهاي سوختني و استيلن در يك جا ممنوع است .

8ـ روي دهانه كپسولها در هنگام انبار شدن و حمل و نقل بايد كلاهك حفاظتي نصب گردد .

9ـ هواي اطاقك جوشكاري مي بايست تهويه گردد .

10ـ روكش كابل جوشكاري مي بايست سالم باشد .

11ـ هيچگاه گيره الكترودي را كه مخصوص كارهاي سبك است براي كارهاي سنگين بكار نبايد برد

12ـ براي تعويض الكترود از دستكش استفاده كرده و براي خنك‌كردن گيره از آب يا مايع ديگر استفاده نبايد كرد .

13ـ نبايد كپسولهاي گاز و مايع قابل اشتعال را در زير محل جوشكاري قرار داد .

14-انبر يا گيره الكترود خالي را پس از اتمام كار يا در فواصلي از زمان كه جوشكاري انجام نمي گيرد بايد روي قلاب عايق آويزان كرد .

15ـ دستگاه جوشكاري را بايد در محل مسقف نگهداري كرد تا از برف و باران محفوظ باشد .

16ـ فاصله اتصال كابل برق به دستگاه جوشكاري تا حد ممكن كم باشد ..

17ـ در مجاورت مواد قابل اشتعال و انفجار جوشكاري نبايد انجام بگيرد .

18ـ اگر لازم باشد جوشكاري در مكانهاي مرطوب يا هواي باراني صورت گيرد از چكمه هاي لاستيكي استفاده شده و يا جوشكاري روي سطح عايق صورت بگيرد .

19ـ هرگز با دستهاي چرب و روغني شير سوپاپ كپسول اكسيژن را نبايد باز كرد .

20ـ هرگز مشعل روشن را به جايي نبايد آويزان كرد .

21ـ در موقع حمل و نقل دستگاه بايد مواظب كه به كپسولها بويژه كپسولهاي استيلن ضربه وارد نيايد .

22ـ بعد از اتمام كار شيرهاي كپسول استيلن و اكسيژن را محكم بسته و سپس شيرهاي مشعل را باز كرده تا گازهاي موجود در لوله هدايت كننده خارج شود و سپس شيرهاي فشار گازها را محكم كرد .

23ـ از پيچيدگي و تاب برداشتن شيلنگها جلوگيري نموده و مواظب باشيد وسايل داغ و تيز و برنده برروي آنها قرار نگيرد .

24ـ وسيله تبديل فشار كه يك دستگاه بسيار ظريف مي باشد را دستكاري نبايد كرد و در صورت نقص فني به قسمت تعميرات گزارش شود .

25ـ كپسولهاي خالي را بايد از كپسولهاي پر جدا كرد .

همچنين انبار كردن آنها تواماً با كپسولهاي اكسيژن در يك جا در صورتي مجاز است كه بوسيله جدارهاي مقاوم در مقابل حريق اين دو نوع كپسول از يكديگر مجزا شده باشد .

26ـ سوپاپها ، فشار سنجها و يا وسايل تنظيم و رگلاژ كپسول اكسيژن را نبايد گريس كاري كرد .

27ـ براي كليه افراد بايد پست كار ارگونوميك طراحي شود و روش حمل بار ارگونوميك باشد

28ـ جدار حفاظتي دائم يا موقت كه براي كارهاي جوشكاري مورد استفاده قرار مي گيرد بايد از رنگ سياه يا خاكستري سير و مات ( غير براق ) پوشيده شده باشد .

ايمني فردي هنگام جوشكاري :

1. استفاده از دستكش هاي چرمي ، پيش‌بند نسوز، كفش ايمني و كلاه مناسب جوشكاري .

2. استفاده از عينكهاي مخصوص ، سپرهاي جوشكاري .

3. استفاده از ماسكهاي مخصوص جوشكاري با فيلترهاي پارچه‌اي مناسب .

4. حفاظت گوشها و گردن و صورت از جرقه‌ها با مقنعه يا كلاه حين جوشكاري .

 

ايمني ابزار آلات :

به علت تعميراتي بودن پروسه كاري در قسمت كارگاه تعميرات مركزي ، ابزارهاي دستي كاربرد فراواني دارند به همين علت ابزار خيلي زود در اثر كار كردن غلط فرسوده مي شوند همين امر باعث بوجود آمدن حوادثي مي گردد در ذيل به نكات ايمني در مورد چند ابزار كه كاربرد بيشتري دارد اشاره مي كنيم .

استفاده ابزار خراب و معيوب ، استفاده از ابزار به روش غلط ، نامناسب بودن ابزار ونگهداري و انبار كردن نامناسب آنها كراراً باعث جراحات مي شود . اگر چه ممكن است در بسياري از موارد شديد و عميق نباشد عمدتاً موجب غيبت در كار و كاهش كارايي كاركنان خواهد شد . جهت جلوگيري از حوادث ناشي از ابزار آلات دستي در كارگاه تعميرات ، نكات زير توصيه مي‌گردد :

1ـ توصيه مي شود از ابزارآلاتي دستي استفاده شود كه دسته هاي آنها اصطكاك كافي و يا محافظي براي جلوگيري از ليزخوردن و گازگرفتن داشته باشد ( در مورد ابزارآلاتي مثل انبردست ، قيچي ها ، انبرك … ) .

2ـ سعي شود از ابزار آلاتي استفاده شود كه وزن آنها مناسب باشد مثل مته هاي برقي ، دلربرقي .

3ـ ابزارهايي كه استفاده نمي شوند در جعبه و قفسه هاي مخصوص گذاشته شوند و ابزارآلاتي كه بطور مكرر استفاده مي شوند برروي ميزي منظم چيده شوند و يا برروي تخته اي روي ديوار نصب شوند .

4- كليه ابزار آلاتي كه سيمهاي برقي آنها فرسوده شده اند ، تعمير شوند .

5- ابزار آلاتي كه داراي ارتعاش هستند مثل مته هاي بادي  و يا برقي ، سعي شود از نوعي انتخاب شود كه پوشش اين وسيله و دسته هاي آنها ضد ارتعاش باشد و در برابر ارتعاشات محافظت انجام دهد .

6- در استفاده از چاقوها ، اره ها ، قيچي ها و پيچ گوشتي ها از نوعي انتخاب شوند كه دستـــه اي با ضخامت و طول و شكل مناسب براي بدست گرفتن راحت آن داشته باشند .

7- در هنگام كار با ابزارهاي كاري ، توصيه مي شود كه اطراف محل كار از هرگونه مانعي كه ايجاد حادثه مي كند جمع آوري شود .

آچارها :

در بعضي مواقع ديده مي شود كه كارگران به خاطر اضافه كردن به طول دسته آچار ها از لوله استفاده مي كنند كه بدين وسيله قدرت اهرمي آچارها را ببرند بدون در نظر گرفتن خطرات ناشي از اين كار ، لذا پيشنهاد مي شود ايمني زير را در رابطه با كار كردن با آچارها به كارگران آموزش دهيم .

1ـ براي هر كار آچارمخصوص همان كار انتخاب شود .

2ـ به هيچ وجه سعي نكنيد با افزايش طول آچار به وسيله لوله يا وسايل مشابه قدرت اهرمي آچار را بالا ببريد .

3ـ دررابطه با آچارهايي كه قابل تنظيم هستند سعي شود هنگام كار فك آچار به طرف كارگر باشد وكارگر دسته را به طرف خود بكشد .

4ـ آچارها بايد بدون ترك باشند .

پيچ گوشتي:

استفاده كردن از پيچ گوشتيهاي دسته شكسته وكج شده در اثر ضربات در قسمت تعميرات اساسي فراوان به چشم مي خورد .

1ـ از پيچ گوشتي به عنوان اهرم استفاده نشود .

2ـ از پيچ گوشتي داراي دسته شكسته يا نوك كج استفاده نشود .

3ـ پيچ گوشتي متناسب با نوع كار انتخاب شود .

4ـ هنگام كار اگر قطعه اي كوچك است بايد با گيره در جايي ثابت شود .

چكش :

در اثر كار مداوم با اين ابزار در قسمت تعميرات اساسي اكثر چكشها معيوب گرديده است كه با توجه به نوع پروسه كاري اين امري طبيعي است اما درجهت استفاده صحيح از اين وسيله  بايد نكات زير را رعايت كرد .

1ـ دسته چكش بايد بطور محكم در سرچكش جاي گرفته باشد و متناسب با آن باشد .

2ـ دسته چكش بايد عاري از هر گونه ترك باشد .

3ـ براي جلوگيري از پرش پليسه به چشم از عينك حفاظتي استفاده شود .

4ـ انتخاب چكش بايد متناسب با نوع كار باشد .

 

 

مته برقي:

اين دستگاهها علاوه بر اينكه خطر فرو رفتن بدست يا قسمتهايي از بدن را دارند خطر سقوط و آسيب رساندن به پاها را نيز دارند لذا پوشيدن كفش ايمني هنگام كار با اين ابزار الزامي است از نكات ديگر در زمينه ايمني اين دستگاه موارد ذيل است .

1ـ هنگام كار با مته به هيچ وجه از دستكش نبايد استفاده كرد ولي استفاده از عينك حفاظتي الزامي است . 

2ـ حتي الامكان از مته هايي استفاده شود كه سرعت آنها به مرور زمان اضافه مي شود چون    ايمن تر است .

3ـ هنگام كار جهت جلوگيري از حركت قطعه بايد آنرا با گيره محكم كنيد .

4ـ رعايت نكات ايمني برق در هنگام كار با اين دستگاه الزامي است .   

 

ايمني جرثقيل:

جرثقيل ها وسايل انتقال قطعات بسيار سنگين مي باشند كه جابجايي آنها بوسيله دست غير ممكن است . جرثقيل ها شامل دو بخش بالابر و انتقال دهنده بوده كه خود متشكل از شاسي، الكتروموتور ، انواع چرخ دنده ، ( خورشيدي و مارپيچي ) ، انواع قرقره (ساده ، مركب )  فك و انواع طناب ، ميل گرد ، نوار، زنجير و سيم بكسل و قلاب و   … مي باشند .

عمده حوادث در اين بين ، برخورد بار با افراد و ماشين آلات و ساختمان درحين انتقال و يا سقوط بار مي باشد . برخورد با افراد ، ماشين آلات وساختمان بدليل ارتفاع نامناسب بار ، سرعت بيش از حد انتقال و يا عدم مهارت كافي كاربر اتفاق مي افتد .

و اما سقوط بار بدليل قطع نيروي محركه ، حمل بار بيش از حد ظرفيت ، عدم تناسب قطر ريسمان و يا كهنگي ريسمان و بار رخ ميدهد .

نكات مورد توجه درايمني جرثقيل :

1 ـ آموزش فني :

جهت هدايت جرثقيل بايستي از افراد ماهر در اين حرفه و آموزش ديده استفاده نمود و در اين آموزش بايستي ابتدا چگونگي عملكرد جرثقيل به طور نظري ، سپس هدايت جرثقيل بطور عملي و درآخر خطرات متحمله در حين كار با جرثقيل و نكات ايمني مربوطه مورد توجه قرار گيرد .

2 ـ ارتفاع مناسب

3 ـ سرعت مناسب انتقال بار

4 ـ زنگ اخبار با بسامد متفاوت از بسامد هاي عادي كارگاه

5 ـ شيطانك روي قلاب

6 ـ قطر متناسب ريسمان با وزن بار

شرايط قطر انواع ريسمان :

 با توجه به قطر انواع ريسمان مي توان ، بيشينه وزن آويزان تعيين نمود كه در زير خواهد آمد .

1 ـ قطر زنجير ونوار:

2 ـ قطرسيم بكسل :

RI=10 D2                 D= 4 mm                                                 


3ـ قطر قلابها :

 

جدول مربوط به قطر نوار و زنجير و وزن مجاز

22

20

18

16

14

12

10

D

46464

38400

31104

24576

6/188

13824

9600

Rt

جدول مربوط به سيم بكسل و وزن مجاز:

24

22

20

16

12

8

4

D

92160

77440

64000

40960

2304

10240

2560

Rt

جدول مربوط به قطر قلاب و وزن مجاز:

200

180

140

120

100

80

60

H

40000

32400

19600

14400

10000

6400

3600

Rt

 

البته بايستي زاويه لنگر و وزنه را در حين انتقال در نظر گرفت كه هر چه به صفر نزديك تر باشد و بهتر ايمن تر است . در صورتيكه وزنه داراي لنگر باشد از رابطه زير جهت تعيين وزن مجاز استفاده مي كنيم .

نوار و زنجير 

سيم بكسل

قلاب

α  زاويه انحراف ( لنگر وزنه ) .

 

 

ايمني ليفتراك :

ليفتراك ها كه جزء ارابه هاي موتوري هستند و در اكثر واحد هاي صنعتي به اقتضاء كار جهت جابجايي وحمل و نقل وسايل استفاده مي شود براي ايمني كار و پيشگيري از خطرات احتمالي بايد به نكاتي در مورد ليفتراكها توجه كرد بايد توجه داشت كه ارابه هاي موتوري به خودي خود خطرناك نيستند بلكه نحوه استفاده از آنها مي تواند موجب خطر هايي براي كارگران وكسانيكه در اطراف اين وسايل مشغول كارند ،گردد .

شرايط انتخاب راننده :

1 ـ داراي گواهينامه ويژه باشد .                        

2 – گواهينامه هميشه همراه راننده باشد .

3ـ هدايت ليفتراك فقط برعهده راننده بوده و از واگذاري آن به ديگران پرهيز گردد .

شرايط بكارگيري ليفتراك:

1ـ استفاده از وسايل حفاظت فردي سر( كلاه ايمني ) براي راننده .

2ـ جداسازي حفاظت نرده اي يا مشابه اطراف راننده جهت پيشگيري از برخورد وسايل مكانيكي به راننده .

3ـ نصب وسايل اخطار دهنده مثل بوق .

4ـ جاسازي وسايلي جهت جذب دود وگازهاي احتراق داخل موتور براي اماكن در بسته .

5 ـ نصب تجهيزات ضد جرقه بر روي اگزوز ليفتراك كه احتمال آتش سوزي و احتراق را كاهش مي دهد .

6ـ نصب چراغ جلو و عقب در ليفتراك به ويژه براي شب و نقاط تار يك .

7ـ همرا داشتن يا تجهيز ليفتراك به وسايل اطفاء حريق .

8ـ هر ارابه بايد داراي دكمه يا سوئيچ براي قطع برق باشد اين دكمه بايد در دسترس راننده باشد .

9 ـ در تمامي قسمتهائي كه ليفتراك رفت و آمد مي كند بايد تهويه كامل برقرار باشد .

10 – محل و مسير وكف كارگاه كه ليفتراك در آن رفت وآمد مي كند بايد كاملاً هموار بوده و هيچ گونه برآمدگي و يا حفره اي نداشته باشد .

11ـ مسير حركت بايد با علائم معين ، مشخص گردد و ليفتراك بايد در مسير تعيين شده حركت كند .

12ـ در تمام مسير اعم از سرپوشيده ، سرازيري ، سر بالايي ، راه روها بايد علائم رانندگي  وجود داشته باشد .

13ـ تمام معابر سر پوشيده و نيز كار در شب بايد مسير ها روشن باشد .

بازديدهاي روزانه ليفتراك :

الف : بازديد چرخها : بايد بالانس بوده و باد لاستيكها و … مورد باز ديد قرار گيرد .

ب : اطمينان از سلامت ترمز ها .  

ج : وسايل اطفاء حريق .

د : سلامت وسايل اخطار دهنده بوق .

ذ : بازديد مخازن سوخت و آب و روغن .

مقررات رانندگي ليفتراك :

1ـ بايد ليفتراك به بار نزديك شود و پس از توقف چنگك در فاصله    15cm از زمين قرار گيرد و سپس به زير بار هدايت گردد . پس از بارگيري فوراً بايد عقب برد تا حداكثر ممكن به ستونهاي چنگك تكيه داده شود .

2ـ موقع رانندگي بدون بار بايد چنگك ارابه حداقل    15cm تا زمين فاصله داشته باشد .

3ـ پايين آوردن و چيدن بار به روي هم به كندي انجام گرفته و ميزان فاصله با زمين رعايت گردد .

4ـ رانندگي بايد با سرعت كم باشد و از ترمزهاي آهسته و تدريجي استفاده گردد .

موارد منع كار با ليفتراك :

ـ راندن بدون اجازه رسمي                     

ـ بلند كردن بار نامتعادل

ـ بلند كردن بار بيش از قدرت و ظرفيت دستگاه    

ـ تخلف از علائم راهنمايي و رانندگي

ـ دور زدن با بار در ارتفاع

ـ افزايش وزنه متعادل در ليفتراك           

ـ سوار كردن اشخاص روي ليفتراك بويژه در محل بارگيري 

ـ ترمز كردن شديد                         

ـ ترك كردن ارابه و گذاشتن آن در مسير تردد .

ـ تردد و يا عبور در محل هاي تعيين نشده . 

ـ بلند كردن بار با يك چنگك بالابر

خطرات ناشي از كار و عمليات با ليفتراك :

1ـ واژگون شدن ( ترمز ناگهاني ، برخورد چرخها با موانع ، استفاده از سطح شيبدار رو به جلو با بار بلند شده ، حركت ليفتراك به طرف پايين شيب با بار حمل شده ، حمل بار بيش از حد مجاز ، فرو رفتن در داخل كف زمين نامناسب )

2ـ بار بيش از حد مجاز             3ـ تصادفات                      4ـ خطرات زمين ناهموار       

5ـ موانع بالاي سر                   6ـ سقوط بار                     7ـ عيبها و نقايص ليفتراك

8ـ انفجار و آتش سوزي             9ـ مسافران       

 

 """"""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""

« ايمني فردي »

 

مقدمه :

يكي از مشكلات صنايع بالاخص در كشورهاي در حال توسعه ، مشكلات ايمني و بهداشتي پرسنل شاغل در صنايع مي باشد . ايمني به عنوان شاخصي در خصوص درجه نسبي فرار از خطر و همچنين بهداشت حرفه اي بعنوان مفاهيمي جهت ارزيابي ميزان تماس شاغلين با آلاينده هاي مختلف و متعدد محيطهاي كار از جمله موارد حائز اهميتي هستند كه مديران صنايع مي بايست به آن توجه نمايند . بديهي است شناسايي و كنترل خطرات براي بالا بردن سطح بهره وري در سايه دارا بودن محيطي بهداشتي ، ايمن و كارگران سالم است .

از آنجايي كه در مواقعي كنترل بخش مهمي از عوامل زيان آور شغلي ( شامل عوامل شيميايي ، فيزيكي ، مكانيكي و بيولوژيكي ) در منبع توليد و همچنين در مسير انتقال عملي نبوده و يا بسيار مشكل مي باشد ، تنها راه حل باقي مانده تجهيز پرسنل به وسايل حفاظت فردي مناسب و استاندارد مي باشد .

وسايل حفاظت فردي :

وسايل حفاظت فردي شامل گستره وسيعي از لوازم ، وسايل و تجهيزات مي باشد كه به منظور حفاظت قسمتهاي مختلف بدن افراد از موهاي سر گرفته تا كف پاها در برابر انواع خطرات احتمالي در محيط هاي كار طراحي ، ساخته و ارائه مي شوند .   

در فعاليتهاي گوناگون ، وسايل حفاظت فردي بعنوان وسيله كنترلي و با يك پشتوانه براي كمك به رفع و نقص ساير روشهاي كنترلي دردسترس كارگران وجود دارند كه چنانچه شرايط كار به نحوي تغيير كند كه خطرات ناگهاني ايجاد شوند كارگر بتواند از آنها كمك بگيرد  .

استفاده از وسايل حفاظت فردي در محيط كار جهت مقابله با عوامل زيان آور محيط كار پشتوانه معتبري دارد . ماده 91 قانون كار جمهوري اسلامي ايران بصورت كاملاَ صريح كارفرما را ملزم به تامين وسايل حفاظت و بهداشت فردي كاركنان كرده و حتي مسئوليت آموزش نحوه استفاده صحيح از اين وسايل را به كارفرمايان گوشزد مي كند و در كنار وظيفه كاركنان در قبال استفاده و نگهداري اين لوازم را متذكر مي سازد .

همچنين قانون كار در موارد قانوني 85 ، 90 ، 91 ، 95 به صورت مستقيم و غير مستقيم موضوعاتي را در مورد ايمني و حفاظت فردي بيان مي كند .

در مباحث مربوط به استقرار سيستم مديريت ايمني و بهداشت حرفه اي OHSAS 18001 نيز موضوع حفاظت و بهداشت فردي در رده فعاليت هاي مربوط به كنترل عمليات لزوم كلاسه شدن برنامه هاي تهيه و توزيع وسايل مذكور مورد تاييد قرار گرفته است .

لوازم حفاظت فردی جهت رسيدن به سه هدف زير بكار مي روند :

1ـ به عنوان مكمل اقدامات اساسي ايمني بر روي محيط و پيرامون كارگر و آنچه كه در اختيار دارد .

2ـ به عنوان ابزار كار تلقي شده كه بدون آنها پرداختن به شغل مورد نظر غيرممكن است .

3ـ در شرايطي كه اقدام اساسي ايمني محتاج زمان باشد ، در اينصورت تنها امكان تامين شرايط ايمني براي افراد به طور موقت خواهد بود .

 

مشكلات وسايل حفاظت فردي :

وسايل حفاظت فردي ضرورتاً از بسياري از خطرات حفاظت مي كنند . با اينحال آنها كافي نيستند . عوامل زيادي وجود دارد كه ممكن است از اينكه وسايل حفاظت فردي مناسب باشند ، جلوگيري كنند . يكي از مشكلات تناسب آنها با خطر موجود است ، بطوريكه فرد را در مقابل خطر حفاظت كنند .

مشكل ديگر تناسب و تطابق با فرد استفاده كننده است . فرد استفاده كننده مي بايد هميشه آن را استفاده كند با اينكه خطري كه مي بايست در مقابل آن حفاظت شود ، درتمام ساعات وجود ندارد .

 برنامه استفاده از وسايل حفاظت فردي :

افرادي كه لازم است از وسايل حفاظت فردي استفده كنند ، بايستي تحت يك برنامه آموزشي موثر قرار گيرند . عناصر اصلي چنين برنامه اي در جدول زير به طور خلاصه ارائه شده است . براساس اين برنامه لازم است كه استفاده كنندگان از اهداف برنامه مطلع بوده و اين اجازه را بيابند كه تجارب خود از كاربرد PPEs را به صورت پس خوراند ارائه كنند .             جدول عناصر يك برنامه موثر PPEs

 

كارآموزي

1- بايستي بوسيله يك متخصص بهداشت حرفه اي يا تكنسين آموزش ديده برگزار شود .

2- نياز به ارائه آموزشهاي اضافي براي مديران يا سرپرستان خط در زمينه استفاده صحيح و همچنين انتخاب PPEs وجود دارد .

3- برگزاري آموزشهاي همگاني در زمينه اهميت و نياز به PPEs

4- برگزاري آموزشهاي اوليه قبل از استفاده از هر وسيله حفاظت فردي جديد

5- برگزاري آموزشهاي دوره اي در زمينه تجهيزات مورد استفاده

تست مناسب بودن (تنها در مورد تجهيزات حفاظت از سيستم تنفسي)

1- بايستي بوسيله متخصص بهداشت حرفه اي يا تكنسين آموزش ديده اجرا شود .

2- برگزاري آموزشهاي اوليه فبل از استفاده از نوع يا مدل جديد از رسپيراتورها

3- تستهاي ساليانه .  

ارزيابي هاي پزشكي

    1- افراد با شرايط ويژه پزشكي را غربالگري كنيد ( براي مثال افرادي با مشكلات فلبي يا ريوي كه ممكن است در اثر استفاده از نوع خاصي از PPEs بيماري آنها وخيم تر شود ) .

انتخاب تجهيزات

1-   اولين انتخاب بايستي توسط متخصص بهداشت حرفه اي صورت گيرد .

2-   ممكن است براي انتخاب تجهيزات مناسب از بين انواعي كه قبلاَ با توجه به شرايط كار توسط متخصصين بهداشت حرفه‌اي انتخاب شده اند سرپرستان تحت آموزش قرار گيرند .

نگهداري تجهيزات

1- دستورالعملهاي تميزكاري و ضدعفوني كردن .

2- بازرسي .          3- نگهداري .

 

همچنين پذيرش شاغلين بخش مهمي از يك برنامه موفقيت آميز PPEs است تا زماني كه شاغلين در رابطه با ضرورت استفاده از PPEs تحت آموزش قرار نگيرند و بطور مستقيم در برنامه ياد شده شركت داده نشوند پذيرش افراد عملي نشده و استفاده صحيح و كامل از تجهيزات عملي نخواهد شد . آموزش عملي استفاده از PPEs يك بخش اساسي از فرآيند آموزش است . لازم است كه فبل از استفاده واقعي از PPEs كارآموزي صورت گرفته و به صور مرتب ( معمولاَ سالانه ) تكرار شود . آموزش عملي علاوه بر اينكه كارگران را به اهميت استفده از وسايل حفاظت فردي آگاه خواهد كرد امكان آشنايي شاغلين با PPEs را در يك محيط ايمن فراهم مي آورد . يك برنامه آموزش عملي موفق ممكن است شامل موارد زير باشد :

● تشريح خطر و شرايطي كه استفاده از وسايل حفاظتي را ضروري مي سازد .

● تشريح اقداماتي كه در رابطه با خطرات موجود انجام شده و يا مي توان انجام داد .

● توضيح درباره علت انتخاب PPEs موجود .

● بحث و بررسي تواناييها و محدوديت هاي وسايل انتخاب شده .

● نشان دادن روشهاي صحيح استفاده از وسايل حفاظت فردي شامل نحوه پوشيدن و درآوردن آنها .

● فراهم آوردن فرصت براي كارگران جهت استفاده عملي از وسايل .

● بحث درباره روشهاي تميزكاري ، بازرسي و نگهداري و PPEs .

تقدم در استفاده از وسايل حفاظت فردي  :

در ليست تقدم روشهاي كنترلي ، وسايل حفاظت فردي در پايين ترين نقطه قرار دارد . بطوري كه هم رديف با رفتار كارگر قرار مي گيرد .

دليل پايين بودن آن در فهرست روشهاي كنترلي اين است كه ، نمي تواند خطرات موجود را برطرف كند ، عموماً وسايل حفاظت فردي يك مانع را بين خطر و فرد استفاده كننده ايجاد مي كنند ، با اين حال خطرات همچنان باقي مي مانند .

همچنين اين وسايل نيازمند استفاده فرد (رفتار خود ) مي باشند بطوري كه در مواقع نياز مي بايست توسط فرد استفاده شوند .

وسايل حفاظت فردي« Personal Perotection Equipments »

1ـ كلاه ايمني :

با توجه به اينكه كاربرد اصلي كلاه ايمني مقاومت در برابر ضربه هاي مكانيكي است لذا بايد طوري طراحي شود كه قادر به تحمل ضربه ها باشد و در همين حال فشار ناشي از اين ضربات را تا حد ممكن مستهلك نمايد به طور كلي كلاه ايمني از دو بخش تشكيل شده است.

الف . پوسته خارجي  «Shell» .

ب . عامل تعليق ساز « Suspension Agent» .

عامل تعليق ساز از چهار تا شش پايه جهت اتصال به پوسته خارجي كلاه و يك قطعه ستاره اي شكل كه نقش استهلاك ضربه ها را بر عهده دارد و يك كمر بند جهت ثابت ماندن كلاه بر روي سر استفاده مي شود ، تشكيل شده است . مشخصات ظاهري قابل ثبت بر روي كلاه ايمني عبارتند از :

1ـ وزن كلاه ايمني نبايد از 400 gr بيشتر باشد .

 

2ـ حداقل فاصله عامل تعليق ساز (كه به صورت ستاره است ) تا قله پوسته خارجي كلاه بايد cm 3 باشد .


3ـ جنس كلاه و يا Shell با توجه به ريسكهاي موجود در محيط كار انتخاب شود .

 

كلاه هاي ايمني را از نظر جنس مي توان به صورت زير تقسيم بندي نمود .

(1) پلي اتيلن « Polly Ethylen» : متداولترين تركيبي است كه در ساخت كلاه ايمني استفاده مي شود . مقاومت مكانيكي نسبتاً خوب و قيمت ارزاني دارد .

(2)« Acronitril Butadine Styrene » A.B.S  : يك تركيب سخت پوليمري است كه در فرآيندهاي بزرگ شيميائي ساخته مي شود . از نظر شكل ظاهري شبيه به نوع پلي اتيلن است ، البته با مقاومت مكانيكي بهتر ، قابليت انعطاف كمتر ، گرانتر و كارايي موثر از پلي اتيلن ها .

(3) تركيبات پشم شيشه «Fiber glass » : اين تركيبات مقاومت حرارتي خوبي دارند به همين دليل در هر جايي كه خطر آتش سوزي و ذوب وجود دارد . از اين نوع مواد جهت ساخت كلاه استفاده مي شود .

(4) آلومينيوم : اين ماده مقاومت نسبتاً خوبي در مقابل پاشش مواد مذاب دارد و داراي خاصيت ضربه گيري است . به همين دليل در صنايع پتروشيمي از آلومينيوم جهت ساخت كلاه ايمني استفاده مي شود .

خصوصيات و شرايط كلاههاي ايمني در فصل هفتم آئين نامه حفاظت و بهداشت كار، ‌و در قسمت سوم اين فصل در 11 ماده بيان شده است .

2ـ گوشي ايمني :

گوشي هاي حفاظتي بر دو نوع هستند :

الف . گوشيهاي هدفوني يا خلباني «Ear muff» نوعي كه روي لاله گوش قرار گرفته و مجموعه ساختمان گوش را بدون تماس مستقيم با آن حفاظت مي كند .

ب . گوشيهاي داخل گوش « Ear Plugs » كه در داخل گوش و درون مجراي گوش خارجي قرار گرفته و آن را مسدود و راه انتقال هوا را به طور نسبي مسدود مي كند .

از نظر كيفيت كاربرد اين نوع گوشي موارد ذيل قابل بحث است :

ـ گوشي EM به مراتب داراي كاهندگي بيشتري نسبت به EP مي باشد .

ـ گوشي EM به دليل آنكه با قسمتهاي داخلي گوش مرتبط نمي باشد ، مشكلات بهداشتي كمتري دارد به اين ترتيب كه استفاده توام از EP بين افراد امكان انتقال عفونتهاي ميكروبي قارچي را از گوش به گوش ديگر زيادتر مي كند در حاليكه اين مورد براي EM صادق نيست.

در مجموع با توجه به نكات ذكر شده استفاده از گوشي هاي EM به لحاظ نقطه مثبت آن بيشتر توصيه مي شود . انواعي از گوشي وجود دارد كه از جنس سيليكون است و براي هر فرد به طور مجزا ساخته مي شود و كاملاً داخل گوش را مي پوشاند . اين نوع به «Ear Mold» مرسوم است .

در شرايطي كه صدا بيش از dB 110 باشد تواماً از گوشي هدفوني و گوشي داخل گوش استفاده شود .

 

3ـ حفاظ چشم ها  « Eyes Protection » :

هدف از كاربرد اين وسيله :

1ـ محافظت چشم در برابر ورود جسم خارجي .

2ـ محافظت در مورد پاشش مواد شيميائي خورنده و سوزاننده .


3ـ محافظت در برابر پرتوهاي الكترومغناطيسي .

 

 كاربرد و جنس هاي مختلف عينك :

·  عينك هاي مورد استفاده در برابر خطرات مكانيكي : عينك هايي با جنس و رنگ شفاف و نشكن وجود دارد كه كلاً دو جنس پلي كربنات و پلي استات دارند . پلي كربنات ها خش پذيري كمتري دارند و گرانترند و در مقابل گلوله هاي ساچمه اي نيز محافظند .

·  عينك ها در برابر خطرات شيميائي : شامل جنس پلي كربناته هستند كه در برابر مواد شيميائي محافظ است در كل دو دسته عينك داريم .

1ـ عينك هاي دسته دار « Safety Spectacels »  .

2ـ عينك هاي كشي «Safety Goggles » .

نوع دوم جهت خطر مكانيكي ، شيميائي و مكانيكي ، اشعه به كار ميرود و نوع اول فقط براي يك نوع خطر به كار مي رود جهت گردوغبارها از « S.S » استفاده مي شود كه لنز تيره نياز ندارند و داراي سيستم تهويه در اطرافند جهت جلوگيري از برخورد بخار و عرق كردن لنزها بايد ضد بخار باشند «Anti fog» .

·  عينك هاي مورد استفاده جهت خطرات پرتوها :

هر چه طول موج كوتاهتر باشد آسيب در ته چشم شديدتر است . يعني هر چه طول موج از IR به سمت UV برود خطرات بيشتر است . بنابراين لنز بايد داراي قدرت فيلتراسيون باشد كه با توجه به نوع تابش و شدت تابش متغير است . گريدهاي فريم هاي عينك از حدود «138-70» است لنز بايد فيلتر داشته باشد و در فريم هاي رنگي و تيره تهيه شود .

«DIN» واحد تيرگي لنز عينكهاي ايمني است كه تحت عنوان «Shade Number » ناميده ميشود طيف درجه بندي تيرگي عينك هاي حفاظتي كه پاسخ نيازهاي صنعتي را ميدهد بين DIN 14- 5/1 است . به طور مثال لنز با تيرگي  DIN2 در مقابل پرتوهاي خورشيد استفاده مي شود كه در جدول مربوط به استاندارد «Ansi» آمده است .

عينک ها بايد بر طبق استاندارد مقاوم و متناسب با شغل ، بدون حباب هوا ، ترك و موج و  … . داراي كمينه عرضmm 5/25 ، طول  mm 38 و قطر سطح  mm 50 ، زه هاي سبك ، محكم ، قابل انعطاف و چسبيده بصورت و در صورت لزوم داراي حفاظهاي جانبي براي جلوگيري از پرتاب ذرات ، ورود گردوغبار ، گاز و بخار و مايعات خورنده ، درصد عبور نور به طور كمينه 80% براي عينك هاي قطور جهت جلوگيري از پرتاب ذرات .

خصوصيات و شرايط عينكهاي حفاظتي در فصل هفتم آيين نامه حفاظت و بهداشت كار و در قسمت پنجم اين در 18 ماده بيان شده است.

طبق استاندارد ANSI – 1979 ، Shade number عينكهاي حفاظتي از 5/1 تا 14 تغيير مي كند.

 

 


« شكل تعدادي از وسايل حفاظت از چشم »

 

4ـ ماسك تنفسي « Respiratory Protections Safety Masks » :

از نظر مطالعات تئوريك آلاينده ها را به سه گروه گاز ، بخار و آلاينده هاي ذره اي تقسيم مي كنيم كه هر يك از اين آلاينده ها اثرات خاصي را بر روي سيستم تنفسي ايجاد مي كند . به همين جهت استفاده از وسايل حفاظت دستگاه تنفسي بسيار ضروري به نظر مي رسد.

از نظر برخورد با آلاينده ها ، گاز و بخار در يك دسته و آلاينده ها ذره اي را در دسته ديگر قرار مي دهند كه در مقابل هر دسته وسايل حفاظتي خاص توصيه مي شود .

الف . روشهاي حفاظتي در مقابل آلاينده هاي گاز و بخاري .

1ـ هوارساني از طريق لوله هاي دمنده .

2ـ استفاده از ماسكهاي مجهز به كپسول هواي فشرده .

3ـ استفاده از ماسكهاي مجهز به فيلترهاي ضدگاز ( Gas Mask  ) .

ب . روشهاي حفاظتي در مقابل آلاينده هاي ذره اي .

1ـ استفاده از شيلنگ هواي فشرده .

2ـ استفاده از سيستم هوارسان .

3ـ استفاده از ماسكهاي مجهز به فيلترهاي ذره گير ( Dust Mask ) .

به طور كلي ماسكهاي تنفسي از دو قسمت تشكيل شده اند :

الف ) جز اصلي ماسك ( Face Piece  ) .

ب ) جزء پاك كننده هوا ( Air purfying Element ) .

جزء اصلي ماسك داراي يك ورودي و يك خروجي هوا و يك قالب فيلتر است كه اين ضمائم توسط بندي بر روي سر مستقر مي شود . ماسك ها از نظر ظاهري يا تمام صورت را مي پوشانند .

( Full Face Mask ) و يا نيمي از صورت را پوشش مي دهند ( Half Face Mask ) جزء پاك كننده هوا ، اساسي ترين جزء ماسك است كه تحت عنوان فيلتر از آن نام مي برند .

فيلترها دو نوع هستند :

1ـ فيلترهاي گيرنده گاز و بخار است ( Gas filter  ) .

2ـ فيلترهاي گيرنده ذرات ( Dust filter  ) .

در خصوص انتخاب فيلترهاي گيرنده ذرات ، معمولاً در استانداردهاي جهاني فيلترهاي ذره گير را با حروف (P) نمايش مي دهند كه داراي انديس هاي عددي است كه قدرت فيلتراسيون را نشان مي دهد در انتخاب آن درصد تركيب ذرات قابل تنفس (Respirable ) نسبت به (Total ) مطرح است ( ( .

اگر  بالای 50 % باشد  و ذرات خيلی ريز در حد 7 تا 10 ميکرون باشند و حداکثر غلظت 50  برابر OEL باشد از فيلتر P3 استفاده مي شود .

اگر بين 50% ـ 25% باشد و ذرات ريز در حد 20 ميکرون که حداکثر غلظت آنها 12 برابر OEL باشد از فيلتر P2 استفاده مي شود .

اگر زير 25%  باشد و ذرات درشت و حداکثر غلظت 5/4 برابر OEL باشد از فيلتر P1 استفاده مي‌شود .

جهت انتخاب فيلترهاي گاز و بخار از كدهاي رنگي كه بر روي فيلترها نصب شده استفاده ميشود پارامتر ديگر در انتخاب اين فيلترها انديس هاي عدد است كه مثلاً در استاندارد هاي اروپا از 3-1 است كه ظرفيت و قدرت جذب فيلتر را نشان مي دهد .

در استاندارد اتحاديه اروپا كدهاي رنگي به شكل زير است :

A : بخارات آلي ( قهوه اي ) .

B : بخارات مواد معدني ( طوسي ) .

E : بخارات اسيدكلريدريك و SO2  ( زرد ) .

K : بخارات مواد قليائي و آمونياك (سبز ) .

P : ذرات ( سفيد ) .

● شرايط استفاده از مخازن اكسيژن يا هواساز :

جهت اطفاء حريق و با تراكم شديد گازها و نبود اكسيژن و يا فاصله بيش از  m45 از هواي سالم . قطر داخلي لوله ها بايستي كمتر از  cm5/2 و از مواد قابل انعطاف باشد . فشار بيشينه مخازن اكسيژن  atm250 مي باشد و بايستي هواگذر اكسيژن lit /min 2 باشد  مقاومت تسمه هاي اتصال به بدنه ماشين بايستي  kg115 مي باشد . بازرسي هر 6 ماه ، شستشو با آب ولرم و سپس خشك كردن حفاظ جهت استفاده مجدد .

 

5ـ دستكش ايمني :

با توجه به اينكه مخاطرات بسيار زيادي در صنعت وجود دارد كه سلامت دست را به عنوان اساسي ترين عضوكاري به خطر مي اندازد ، حفاظت از آنها بسيار مهم است . به همين منظور دستكش هاي حفاظتي مختلفي ساخته شده اند كه هريك جهت مقابله با يكي از مخاطرات به كار مي رود .

● خطرات مكانيكي : دستكش هاي پارچه اي ، دستكش هاي برزنتي ، دستكش هاي اشبالتي ، دستكش هاي كف اشبالت برزنتي .

● خطرات سوختگي شيميائي : در مقابل مواد شيميائي خنثي كه PH آنها حدود 7 است . دستكش هاي لاستيكي پاسخ نياز را مي دهد و اگر PH ماده شيميائي از حد خنثي دور باشد از دستكش هايي با جنس   (PVC) استفاده مي شود اگر ماده شيميائي مورد استفاده جزء حلالها باشد ميتوان از دستكش هاي با جنس نئوپرن يا بنزيل استفاده كرد .

● خطرات سوختگي گرمايي: دستكش هاي كف آزبست و پشت اشبالت ، دستكش هاي تمام آزبست و ... .

● خطرات برق گرفتگي : دستكش هاي لاستيكي عايق برق با ضخامتهاي مختلف براي ولتاژهاي مختلف .

● خطرات بيولوژيكي : كارگرانيكه با مواد عفونتي سروكار دارند از اين نوع استفاده مي كنند به طوريكه بلند باشد و مقاومت كافي در مقابل عوامل بيولوژيكي را داشته باشد .

البته در استفاده از دستكش ها ذكر اين نكته ضروري است كه دستكش ايجاد حساسيت براي پوست نكند همچنين كارگراني كه با دستگاههايي نظير مته ، تراش و ... كه قسمتهاي گردنده دارند و دقت عمل كارگر به دليل استفاده از دستكش كاهش مي يابد نبايد استفاده شود  .

6ـ لباس كار :

معمولاً لباس كار به عنوان يك پوشش سراسري تنه ، دست و پاها را در مقابل شرايط محيطي محافظت ميكند . ساده ترين شكل لباس كار ، در دو فرم ظاهري بلوز و شلوار (دوتكه) و از جنس الياف طبيعي ودر مواردي از الياف مصنوعي و صنعتي توليد مي شود .

طبيعي است هر چه الياف به كار رفته در پارچه طبيعي تر باشد تبادل حرارتي آسانتر است . لباس كار بايد متناسب با بدن كارگر باشد و قسمتهاي آزاد نداشته باشد . كمر آن هميشه بسته باشد و داراي جيبهاي كوچك و حتي الامكان تعداد جيب ها كم باشد . كارگراني كه با قسمت گردان ماشين سروكار دارند بايد لباس كارشان چسبيده به تن و آستين هايش مچ بند داشته باشد . البسه اختصاصي در مشاغل ويژه نيز وجود دارد، از جمله ميتوان لباس عايق سرما و رطوبت به خصوص در سردخانه ، لباس نسوز مخصوص كوره و لباس ضدحريق از جنس آزبست را نام برد .

خصوصيات و شرايط لباسهاي مختلف در فصل هفتم آيين نامه حفاظت و بهداشت كار در قسمت اول اين فصل در 9 ماده بصورت كاملا صريح بيان شده است.

 

7ـ كفش ايمني :

مخاطراتي كه پا را تهديد مي كند ، بطور عمده مخاطرات ميكانيكي و در مرحله بعد شيميائي است . ساير مخاطرات حالت جنبي دارد .

ـ كفشهاي حفاظتي براي محافظت كارگران در مواردي كه احتمال افتادن جسم سنگيني روي پاهاي آنها و يا فرو رفتن ميخ به علت وجود آن در محيط كار و … وجود دارد ، بكار ميرود . با توجه به نوع كار كارگر بايد از كفش هاي حفاظتي مناسب استفاده كند .

ويژگيهاي يك كفش ايمني بصورت زير مي باشد :

● پنجه فولادي داشته باشد ( Safety Cap ) كه ويژگي عام كفشهاي ايمني است .

● مقاومت حرارتي داشته باشد .

● مقاوم در برابر روغنها ، اسيد و قلياها باشد .

● خطر لغزش و سرخوردن را به حداقل برساند .                   

● كفش كارگراني كه در معرض خطرات برق گرفتگي قرار دارند بايد داراي تخت لاستيكي باشد و نبايد در آن فلز بكار رفته باشد .

 

8-كمربند ايمني :

كار در ارتفاع و سقوط از ارتفاع حادثه اي است كه پيامد آن صدمات و خسارات جبران ناپذيري است . كارگران كارهاي ساختماني ، مقنعي ها ، كارگران برق و مخابرات به منظور جلوگيري از سقوط بايد مجهز به كمربند ايمني و طناب نجات باشند.

خصوصيات و شرايط مختلف براي كمربندهاي ايمني در فصل هفتم آيين نامه حفاظت و بهداشت كار در قسمت هفتم اين فصل در 7 ماده بصورت صريح بيان شده است.

 

نكات قابل توجه در انتخاب و بازرسي كمربند ايمني به قرار زير است :

● كمربند ايمني و تسمه هايي كه روي شانه مي افتد و ساير اتصالاتي كه به آن مربوط است، از چرم محكم، برزنت، كنف و ساير مواد مقاوم و يا مشابه ساخته شود.

● حداقل پهناي كمربند بايد 12 سانتيمتر و حداقل ضخامت آن 6 ميليمتر و استقامت آن در مقابل نيروي كششي نبايد از 1150 كيلوگرم كمتر باشد.

● طنابهاي مهار بايد از كنف بسيار مرغوب و يا از جنس مشابه ساخته شود و استقامت آن در مقابل نيروي كششي كمتر از 1150 كيلوگرم نباشد.

● كمربند ايمني و همچنين كليه قطعات آن بايد دقيقا و مرتبا مورد بازديد قرار گيرد و قطعات فرسوده يا خراب آن عوض شود.

● پرچهاي كمربند بايد مرتبا بازديد شوند.

 

استفاده از وسايل حفاظت فردي در پالايشگاه نفت تهران :

در پالايشگاه نفت تهران براي حفاظت سر ، استفاده از كلاه ايمني بسيار مرسوم ميباشد . كلاههايي كه استفاده مي شود از جنس PVC و آلومينيوم مي باشد . در واحد آتش نشاني نيز كلاه از جنس فايبرگلاس مي باشد . از لحاظ رنگ كلاه به رنگ زرد مخصوص افراد ايمني است و كلاه به رنگ قرمز مخصوص افراد آتش نشان مي باشد و كلاه سفيد مخصوص افراد آموزشي و كارآموز مي باشد . شركت هاي پيمانكاري كه مشغول انجام كار در داخل پالايشگاه مي باشند بايد از كلاههاي همرنگ استفاده كنند و آرم و نام شركت نيز بايد بر روي كلاه نوشته شده باشد .

براي محافظت گوش ، از هر دو نوع گوشي هاي حفاظتي هم از نوع Ear plugs و هم از نوع Ear muff استفاده مي گردد . استفاده از گوشي حفاظتي براي افراد به خوبي توجيه شده است و خود افراد نيز با توجه به وجود صداي زياد در محيط به لزوم استفاده از آن پي برده اند .  

 در كارگاه مركزي جوشكاران از عينك هاي مخصوص جوشكاري استفاده مي كنند و نيز تراشكاران از عينكهاي حفاظتي با بغل حفاظ دار استفاده مي شود .

 در پالايشگاه نفت تهران فقط از مخازن اكسيژن به هنگام اطفاء حريق در محيط هاي بسته و مواقعي كه كمبود اكسيژن وجود دارد استفاده مي شود .

براي محافظت دست از دستكش اشبالتي براي جوشكاران استفاده مي شود و براي برقكاران از دستكش عايق برق استفاده مي شود و براي افرادي كه با مواد نفتي سروكار دارند از دستكش هاي نيتريل استفاده مي شود .

در پالايشگاه نفت تهران پرسنل واحد آتش نشاني مجهز به لباس ضد حريق ، همچنين پرسنل آزمايشگاه گاهي مواقع از لباسهاي ضد اسيد استفاده مي كنند . در واحدهاي پالايش همه شاغلين ار لباس كار يك تكه استفاده مي كنند .    در پالايشگاه نفت تهران كليه پرسنل مجهز به كفشهاي پنجه فولادي هستند . به پرسنل برقكار نيز كفشي تحت عنوان عايق برق داده مي شود و براي پرسنل آهنگري گترهای چرمی داده مي شود همچنين براي پرسنل اداري كفشهاي معمولي در نظر گرفته شده است .

در پالايشگاه نفت تهران استفاده از كمربند ايمني در موارد متعددي صورت مي گيرد . براي كار در ارتفاع كمربند ايمني اجباري مي باشد . در هنگام جوشكاري ، سندبلاست ، نقاشي و تعميرات در ارتفاع و نيز در برخي كارهاي ساختماني كه در ارتفاع مي باشد از كمربند ايمني استفاده مي شود .

 چک ليست وسايل حفاظت فردي فرد

 

موارد

بله

خير

1

آيا افراد نسبت به ايمني فردي در كلاسهاي آموزشي مربوطه توجيه شده ند؟

 

 

2

آيا افراد نحوه استفاده از وسايل حفاظت فردي را آموخته اند؟

 

 

3

آيا كارگران از عملكرد مديريت در نحوه تهيه و توزيع وسايل حفاظت فردي راضيند؟

 

 

4

آيا در پايان هر سال از كارگران در مورد نوع و تعداد وسايل حفاظت فردي نظرخواهي مي‌شود؟

 

 

5

آيا وسايل حفاظت فردي قبل از خريد انبوه تست و ارزيابي مي شوند؟

 

 

6

آيا مديريت در تهيه وسايل حفاظت فردي ، استاندارد بودن آنها را در اولويت قرار مي‌دهد؟

 

 

7

آيا واحد ايمني و بهداشت کارخانه اقدام به تهيه جدول وسايل حفاظت فردي كرده است؟

 

 

8

آيا در کارخانه از روش هاي تشويق و تنبيه ايمني فردي استفاده  مي كند؟

 

 

9

آيا بازرس ايمني شركت برنامه بازرسي روزانه و نظارت بر ايمني فردي را اجرا مي‌كند؟

 

 

10

آيا لباس كار مناسب در اختيار كارگر قرار گرفته است؟

 

 

11

آيا فرد از لباس كار تهيه شده استفاده مي كند؟

 

 

12

آيا سايز و تعداد لباسهاي كار تهيه شده در سال مناسب و كافي است؟

 

 

13

آيا كارگر از لباس كار موجود راضي است؟

 

 

14

آيا كلاه ايمني مناسب در اختيار فرد قرار گرفته است؟

 

 

15

آيا فرد از كلاه ايمني وشيلد محافظ صورت استفاده مي كند؟

 

 

16

آيا عينك حفاظتي مناسب در اختيار كارگر قرار گرفته است؟

 

 

17

آيا فرد از عينك حفاظتي تهيه شده استفاده مي كند؟

 

 

18

آيا فرد از عينك حفاظتي تهيه شده راضي است؟

 

 

19

آيا دستكش حفاظتي مناسب در اختيار كارگر قرار گرفته است؟

 

 

20

آيا كارگر از دستكش حفاظتي تهيه شده استفاده مي كند؟

 

 

21

آيا فرد از دستكش حفاظتي تهيه شده راضي است؟

 

 

22

آيا كفش ايمني مناسب در اختيار كارگر قرار گرفته است؟

 

 

23

آيا كارگر از كفش ايمني تهيه شده استفاده مي كند؟

 

 

24

آيا تجهيزات حفاظتي تنفسي مناسب در اختيار كارگر قرار گرفته است؟

 

 

25

آيا كارگر از تجهيزات حفاظتي تنفسي تهيه شده استفاده مي كند؟

 

 

 

 

 

پيشنهادات :

وسايل بالا بايستي در ابتدا به تعداد كافي و با كيفيت مناسب تهيه شده سپس براي هر وسيله حفاظتي بايستي آموزشهاي مربوطه جهت آگاهي از تاثير آنها در كاهش خطرات آني ، چگونگي استفاده و نگهداري آنها نيز ارائه شود .

بنابراين كارگران بايد كاملاً توجيه شوند كه علت استفاده از اين لوازم چيست و عدم استفاده از آنها مي تواند تا چه حدي براي آنها خطر آفرين باشد .

جهت نظارت بر حسن استفاده و نگهداري از وسايل حفاظت فردي بايستي تمهيداتي از قبيل تشويق و جريمه عادي را در نظر گرفت .

همچنين جهت تعويض وسايل بايستي در قبال وسايل اسقاطي ، وسايل جديد را تحويل داد تا كاركنان ملزم به استفاده از وسايل شود .

 """""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام فروردین 1391ساعت 21:55  توسط مهرزاد ابراهیم زاده | 
 
صفحه نخست
پروفایل مدیر وبلاگ
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
مهرزاد ابراهیم زاده هستم دانشجوی بهداشت حرفه ای و عضو گروه بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی کردستان و مدرس و مشاور دوره های مختلفIMS,5S ,ISO9000,OHSAS 18000, ISO14000, HSE-MS و ارزیابی ریسک در صنایع و مراکز آموزشی مختلف و پروژه های مختلف در اقسانقاط کشورو ممیز و سرممیز ایمنی و HSE. این وبلاگ جهت آشنایی دانشجویان و مهندسان بهداشت حرفه ای با مباحث روز رشته تهیه وتنظیم شده است و امیدواریم که مشکلات عزیزان این رشته را تا حدودی برطرف سازد . از تمامی اساتید دوران تحصیلی به ویژه آقایان دکتر غلامحسین حلوانی - دکتر ابوالفضل برخورداری - دکتر علیرضا کوهپایی - دکتر حمید رضا حیدری - دکتر سید جلیل میر محمدی - دکتر هوشنگ مهرپرور -خانم دکتر لوک زاده - مهندس مرتضی مرتضویی و همچنین از همکاران گرامی آقایان دکتر امید گیاهی و مهندس جمشید خوبی و مهندس درویشی تشکر می کنم.
با نظرات خوبتان در جهت بهبود مطالب وبلاگ به ما کمک کنید.

به دلیل سوء استفاده کپی برداران در وبلاگ کپی برداری ممنوع می باشد لذا در صورت درخواست هر کدام از مطالب با ارسال پیام به مدیر وبلاگ مطالب به ایمیل شما ارسال
می شود.
در پایان باید متذکر شوم که وبلاگ به صورت شخصی می باشد و فقط جهت احترام به اساتید محترم و زحمت کش به نام دانشگاه علوم پزشکی یزد نامگذاری شده است.

با عضویت در خبرنامه وبلاگ از مزایای ویژه مانند: دریافت رایگان وسریع مطالب-آگاهی از جدیدترین اخبار بهداشت حرفه ای و .... بهرمند خواهید شد.

مدیر وبلاگ:مهرزاد ابراهیم زاده

شماره های تماس:
09135201302


emhrzad@yahoo.com
mehrzad2012@live.com

نظر یادتون نره .


نظر یادتون نره.


نظر یادتون نره.


نظر یادتون نره.


Mehrzad has a top profile

پیوندهای روزانه
The Yazd-Iran Occupational Safety and Health Blog
وبلاگ بهداشت محیط یزد
پوسترهای ایمنی
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
هفته سوم اسفند 1393
هفته چهارم اسفند 1392
هفته دوم اسفند 1392
هفته سوم دی 1392
هفته اوّل دی 1392
هفته چهارم آبان 1392
هفته دوم آبان 1392
هفته اوّل آبان 1392
هفته چهارم مهر 1392
هفته چهارم شهریور 1392
هفته چهارم مرداد 1392
هفته سوم تیر 1392
هفته چهارم خرداد 1392
هفته دوم خرداد 1392
هفته سوم اردیبهشت 1392
هفته دوم فروردین 1392
هفته سوم بهمن 1391
هفته دوم بهمن 1391
هفته اوّل بهمن 1391
هفته چهارم دی 1391
هفته سوم دی 1391
هفته دوم دی 1391
هفته اوّل دی 1391
هفته چهارم آذر 1391
هفته دوم آذر 1391
هفته سوم آبان 1391
هفته دوم آبان 1391
هفته اوّل آبان 1391
هفته سوم مهر 1391
هفته دوم مهر 1391
هفته اوّل مهر 1391
هفته چهارم شهریور 1391
هفته سوم شهریور 1391
هفته اوّل شهریور 1391
هفته سوم مرداد 1391
هفته دوم مرداد 1391
آرشيو
آرشیو موضوعی
کلیات بهداشت حرفه ای
عوامل فیزیکی زیان آور محیط کار
عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار
ارگونومی
سم شناسی
بیماری های ناشی از کار (طب کار)
ایمنی (برق - داربست....
فصلنامه علمی تخصصی طب کار
مقالات بهداشت حرفه ای
The Yazd-Iran Occupational Safety and Health Blog
جزوه بیوشیمی عمومی موسسه دکتر خلیلی
جزوه آزمون کارشناسی و کارشناسی ارشد بهداشت حرفه ای
تازه های کتاب بهداشت حرفه ای
وبلاگ بهداشت محیط یزد
منابع کنکور کاردانی به کارشناسی بهداشت حرفه ای
MSDS مواد
MSDS تمام مواد
پاورپوینت(ایمنی-بیماریهای ناشی از کار-سم شناسیو...
همایش های مربوط به (بهداشت حرفه ای و HSE ,...
پوسترهای ایمنی
بیماریهای ناشی از کار
HSE و مطالب مختلف راجع به آن
پیوندها
ILO
yahoo
google
ACGIH
NIOSH
OSHA
msn
وبسایت مجله علمی پژوهشی تخصصی طب کار
بهداشت حرفه ای البرز
بهداشت حرفه ای ساوه
مهندس مهران قلعه نوعی
بهداشت حرفه ای تهران(رسول توکلی)
مطالبی در مورد HSE
آقای دکتر تیمور اللهیاری
بهداشت حرفه ای زنجان
ایمنی و بهداشت حرفه ای IOHAS
سایت موژ(درباره بهداشت محیط،بهداشت حرفه ای وایمنی صنعتی)
آموزشی NIOSH و OSHA
ایمنی و بهداشت حرفه ای SKLF
HSE , HSE (هوبان)
ایمنی و بهداشت حرفه ای مشهد
مهندسی بهداشت حرفه ای خانم چاپانی
ايمني صنعتی وبهداشت حرفه ای-OHSAS
بهداشت حرفه ای و ایمنی صنعتی شبستر
سایت موژ
عادل شکری
خلیل کریمی
سايت H.S.E – مهندس احمدوند
انجمن علمي ايمني صنعتي(ISA)
جستوجوگر MSDS
دانلود پروژه های بهداشت حرفه ای
پیشگیری از حوادث ناشی از کار(محمد زنگنه)
بهداشت حرفه ای کاشان-مشهد
بهداشت حرفه ای و سلامت کارگر
وبلاگ خانم مهندس رحيمي نژاد
مهندس رادفر
ايمني و بهداشت ماهشهر
ایمنی و بهداشت صنعتی
بهداشت حرفه ای ابهر
بهداشت حرفه ای
وبلاگ دانشجویان داروسازی شیراز
بهداشت محیط دانشگاه تهران و ایران
ایمنی و بهداشت حرفه ای آمل
بهداشت حرفه اي سبزوار
انجمن بهداشت و ایمنی شغلی کردکوی
بهداشت محیط
سايت ايمني
بهداشت حرفه ای نوین(حمید ابراهیمی)
کمیته بین المللی کنترل عفونت
بهداشت حرفه ای و ایمنی صنعتی
مدیریت بهداشت ؛ ایمنی و محیط زیست آبادان
وبسایت SKLF
بهداشت ﺣﺮﻓﻪ ای و اﯾﻤﻨﯽ
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM

Display Pagerank





Powered by WebGozar